Zorgmedewerkers bij 119 zorglocaties verspreid over het land staken deze woensdag. Gedurende 24 uur worden veel mensen die niet met spoed behandeld hoeven worden naar huis gestuurd. Bijkomend nadeel is wel dat deze behandelingen later weer moeten worden ingehaald, maar dat nemen de stakers voor lief. Wat willen ze bereiken?

Staken in de zorg: het gebeurt stukken minder dan in andere branches. Dat heeft te maken met de loyaliteit van de beroepsgroep, zegt een woordvoerder van FNV Zorg & Welzijn tegen NU.nl. "Staken zit niet in het DNA van zorgmedewerkers: ze hebben hart voor hun patiënten. Als ze gaan staken, is er wel echt iets aan de hand."

Dat het dan nu toch raak is, is het gevolg van een hoog oplopend cao-conflict met de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ). In september werd het voorstel van de vereniging afgewezen door de vakbonden: ze wilden het niet aan hun achterban voorleggen. Sindsdien werden plaatselijk al 25 acties georganiseerd.

De NVZ noemde de afwijzing "onbegrijpelijk". Onder meer een loonsverhoging van 4 procent in 2020 en 2021 en een hogere onregelmatigheidstoeslag (2,5 procent extra) bleken niet genoeg voor de bonden.

“We vragen geen megasalarissen.”
Woordvoerder FNV Zorg & Welzijn

Eisen: hogere lonen en minder werkstress

Er zijn duidelijke problemen in de sector. Uit onderzoek van EY bleek onlangs nog dat het personeelsverloop van 14,2 naar 15,7 procent is gestegen. En het verzuim nam toe van 5,7 naar een recordniveau van 5,9 procent. Allemaal door de hoge werkdruk.

Omdat de zorgmedewerkers en de vereniging er samen niet uit komen, riepen FNV Zorg & Welzijn, FBZ, NU'91 en CNV Zorg & Welzijn afgelopen oktober op tot een landelijke actie op 20 november. Met effect: volgens de bonden stromen de aanmeldingen van ziekenhuizen sinds 16 oktober binnen.

Allereerst vragen de vakbonden om een structurele verhoging van de cao-lonen van 5 procent, beginnend in 2019. Ook wordt ingezet op een extra toeslag op het loon in het geval van lastminuteoproepen. "We vragen geen megasalarissen", aldus de FNV-woordvoerder. De voorstellen van de NVZ werden volgens de bonden als een eindbod gepresenteerd.

“Wij weten niet waarom ze dit doen.”
Woordvoerder NVZ

Ook willen de bonden dat er iets aan de werkstress wordt gedaan. Zo moeten er "goede afspraken over arbeids- en rusttijden" worden gemaakt. De instroom en het behoud van medewerkers moeten volgens de bonden ook worden verbeterd.

Overigens hangen alle eisen met elkaar samen, zegt FNV Zorg & Welzijn. Door de relatief lage lonen zou het moeilijk zijn om nieuwe werknemers te werven. Van het personeel dat tóch instroomt, stroomt een aanzienlijk deel vanwege de hoge werkdruk snel weer uit. En die werkdruk neemt juist alleen maar toe door het personeelstekort.

'Er is een informatieoorlog gaande'

De NVZ erkent de problemen in de zorgsector, maar houdt ook voet bij stuk wat betreft haar "goede voorstel" voor de cao. "Wij weten niet waarom ze dit doen", zegt een woordvoerder van de vereniging over de acties van woensdag. Het cao-voorstel dat op tafel lag, was volgens hem ook geen eindbod, maar een eerste voorstel.

Ook zouden de vakbonden het aantal zorginstellingen dat meedoet aan de acties sterk overdrijven. "Er is een informatieoorlog gaande", aldus de NVZ-woordvoerder. Het gaat volgens de vereniging niet om 119 maar om 41 ziekenhuizen. Ook zouden veel acties kleinschaliger zijn dan wordt voorgespiegeld. Een kloppende lijst met actievoerende zorginstellingen kan de NVZ overigens niet overleggen.

NU.nl heeft de FNV-lijst met daarop 83 ziekenhuizen, 32 poliklinieken en 4 revalidatiecentra (119 locaties in totaal) bekeken om te checken waar de bewering van de ziekenhuisvereniging vandaan komt. Als alle locaties van een ziekenhuisgroep worden geteld als één ziekenhuis, met aftrek van poliklinieken, blijkt het totaal op 41 te komen.