Bouwbedrijven verwachten miljarden euro's omzet mis te lopen door de stiktofproblematiek. Dat zeggen bouwbedrijven in een enquête van branchevereniging Bouwend Nederland.

Bouwbedrijven verwachten in totaal 3 miljard euro te verliezen en ook zijn de bouwers bang voor gedwongen ontslagen. De ABN AMRO waarschuwde vrijdagochtend voor het verlies van 70.000 banen in de bouw, als effectieve maatregelen uitblijven. Ook is de voltooiing van de bouw van minstens vijftienduizend nieuwbouwwoningen onzeker.

'We kunnen niet beginnen'

Een bloedbad, zegt Guus de Groot, van bouwbedrijf Van Omme & De Groot. "De politiek heeft zich volledig verkeken op de impact van de maatregel." Het nieuwe stikstofbeleid kwam onverwachts, bouwbedrijven hebben er niet op geanticipeerd, zegt De Groot, en de gevolgen zijn onderschat. "Het is alsof je bij je huis aankomt, en dat staat al in lichterlaaie."

“Het is alsof je je bij je huis aankomt, en dat staat al in lichterlaaie.”
Guus de Groot

Tientallen projecten staan klaar om van start te gaan, zegt De Groot, de materialen zijn besteld, personeel is er, de aanbetalingen zijn gedaan maar ze kunnen niet beginnen. Want zelfs voor de bouw van energieneutrale kantoorgebouwen en woningen zijn busjes nodig om het personeel te vervoeren of bouwkranen met een dieselmotor. Dat zorgt voor uitstoot van stikstof.

Volgens het nieuwe stikstofbeleid in Nederland moet de stikstofdepositie van toekomstige bouwprojecten meteen gecompenseerd worden en mag hier niet meer achteraf een oplossing voor worden gezocht.

Vergunningen voor natuurgebieden

Bij veel geplande bouwprojecten is hier nog geen rekening mee gehouden, waardoor de bouwsector minder projecten kan uitvoeren dan gepland. Als er door een bouwproject stikstof in een Natura 2000-gebied terechtkomt, dan is daar een vergunning voor nodig.

Hoewel de bouw voor slechts 0,6 procent verantwoordelijk is voor de uitstoot van stikstof, zijn die vergunningen dus wel nodig. Dat geldt ook voor de bouw van energieneutrale woningen of windmolens.

De Groot: "Ik heb hele prefabgebouwen klaarstaan bij de fabriek, maar ik kan ze niet kwijt. De fabriek gaat ze niet eeuwig voor mij vasthouden. Wij zijn als bouwbedrijf een schakeltje. Want wat denk je van het personeel en de toeleveranciers?"

“Denk eens aan die vrouw die een huis heeft gekocht en niet kan verhuizen, of de arme bouwvakker die op straat staat”
Guus de Groot

Het personeel kan nu nog worden herplaatst naar andere bouwprojecten, zegt De Groot, maar niet voor lang.

"Voor een rijke projectontwikkelaar of een aannemer voelt de politiek of de burger geen sympathie, zoals voor boeren. Maar denk eens aan die vrouw die een huis heeft gekocht en niet kan verhuizen, of de arme bouwvakker die op straat staat? Met onze kranen het Malieveld vol zetten doen we niet, daar is deze sector te sjiek voor."

'Bestaan elektrische kranen?'

Het kabinet wil dat bouwprojecten zo snel mogelijk weer worden hervat, liet minister Schouten vrijdag weten. Er werd al eerder aangekondigd dat sommige stilgelegde projecten met een nieuwe rekenmethode alsnog door kunnen gaan. Voor volgend jaar kijkt het kabinet naar een zogenoemde drempelwaarde van stikstofneerslag. Stikstof die vrijkomt bij projecten moet dan worden gecompenseerd.

Hans van Norel, eigenaar van bouwbedrijf Van Norel bouwgroep in Epe, ziet met lede ogen aan hoe het werk stilligt. "Ik heb twee projecten die begin 2020 van start moeten gaan. Er moeten technische voorbereidingen worden getroffen, koopovereenkomsten getekend. Dat kan niet als ik niet weet of we kunnen beginnen."

Bij elke bouwactiviteit komt stikstof vrij, staat in Programma Aanpak Stikstof (PAS), en dat klopt. Van Norel: "We zouden best met een elektrische auto naar de bouwplaats willen komen, maar een elektrische kraan heb ik niet. Ik weet niet eens of die bestaan. Bovendien zouden er dan ineens zesduizend van moeten zijn voor heel Nederland."