Een bingo in een ziekenhuis, waarbij de winnaar een douchebeurt krijgt. Het klinkt als satire, maar het was woensdag realiteit in het Ommelander Ziekenhuis in Groningen. Vanwege te lage lonen en een te hoge werkdruk draaiden dertien afdelingen in het Groningse ziekenhuis woensdag zondagsdiensten. Alleen hulp die spoedeisend was werd geboden. Met de acties hopen ze een betere cao te forceren.

"De bingo klinkt als een ludieke actie, maar het geeft wel weer hoe hoog de werkdruk is", vertelt Elise Merlijn, bestuurder van FNV Zorg en Welzijn. "Verpleegkundigen hebben geen tijd meer om patiënten echt te douchen."

Dat beeld herkent Gerhard Tebbenhof, verpleegkundige op de intensive care van het Ommelander Ziekenhuis. "We gebruiken steeds minder water in het ziekenhuis en werken steeds vaker met natte doekjes. Dat heeft voor een deel met veiligheid te maken, maar vooral met dat we steeds efficiënter moeten werken. De beleving van mensen is daardoor: je krijgt in het ziekenhuis niet eens een douchebeurt meer."

Dat steeds efficiënter werken verhoogt de werkdruk volgens Tebbenhof. "We moeten steeds meer doen met steeds minder personeel. Dat gaat in eerste ten koste van je pauzes, maar die heb je nodig en daar heb je ook recht op. Maar op den duur zie je dat het ziekteverzuim ook toeneemt. En dat moet allemaal met het al krappe personeelsbestand opgevangen worden."

'Geen tijd om patiënten die overstuur zijn aandacht te schenken'

De verpleegkundige ziet ook dat er steeds minder tijd is voor "intermenselijk contact". "Het is allemaal heel doelmatig geworden. Zorg heeft een andere betekenis gekregen. Soms zijn patiënten overstuur, maar we hebben dan niet de tijd om daar aandacht aan te schenken. Dat ervaren verpleegkundigen ook als werkdruk, omdat ze dat eigenlijk wél hadden willen doen."

Voorafgaand aan de actie in het Ommelander Ziekenhuis zijn alle patiënten die een afspraak hadden op de hoogte gesteld en is hun afspraak verzet naar een ander moment. "We begrijpen dat het vervelend is voor patiënten en dat deze zondagsdiensten voor veel onzekerheid zorgen. De zorg voor patiënten staat bij ons altijd op nummer één, twee en drie, maar we moeten wel voor ons recht opkomen", vertelt Merlijn.

Verpleegkundigen merken dat er steeds minder ruimte is voor "intermenselijk contact". (Foto:

Onderhandelingen over nieuwe cao al sinds juni gestaakt

De acties zijn gericht tegen de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ), waar de academische ziekenhuizen in Nederland niet onder vallen. De cao-onderhandelingen tussen de NVZ en de vakbonden CNV, FNV, NU '91 en FBZ bevinden zich al sinds juni in een impasse. De vorige cao is sinds eind maart van dit jaar afgelopen.

De vakbonden willen onder meer een salarisverhoging van 5 procent voor de tweehonderdduizend ziekenhuismedewerkers die onder de cao vallen. Daarnaast willen ze een extra toeslag op loon als medewerkers plotseling een gat in het rooster op moeten vullen.

"De NVZ heeft tot op de dag van vandaag niks laten horen en dus is er geen zicht op een nieuwe cao", aldus Merlijn. "Ik ben daar verbaasd over en ondanks dat we eerder ook al zondagsdiensten hebben gedraaid blijft de NVZ onverbiddelijk."

Een woordvoerder van de NVZ meldt echter dat de vereniging "best door wilde onderhandelen", maar dat de bonden "op een gegeven moment niks meer zeiden".

'Eisen van vakbonden te gortig voor ziekenhuizen'

De woordvoerder weet echter al wel dat de eisen van de vakbonden voor de ziekenhuizen veel te gortig zijn. "Dat kunnen ze niet ophoesten en anders leidt dat op termijn tot grote problemen. Voor die 5 procent loonsverhoging is op dit moment gewoon geen geld."

Het laatste aanbod dat de NVZ aan de vakbonden heeft gedaan is een cao van drie jaar, waarin het loon elk jaar wordt verhoogd met respectievelijk 3, 1,5, 2 en 2,5 procent. Daarna stapten de vakbonden volgens de NVZ van tafel en volgden acties verspreid in ziekenhuizen over het hele land.

FNV-bestuurder Merlijn wil nog niet zeggen wat het volgende ziekenhuis is waar zondagsdiensten worden gedraaid, maar wel dat dat volgende week gaat gebeuren in een ziekenhuis in het zuiden en noorden van Nederland. "En de week daarna zal dat in de Randstad en het zuidwesten zijn."