Maandag bereikte Wall Street de diepste rode cijfers van het jaar en dinsdag sloten de Europese beurzen na lichte winsten toch flink in de min. Heeft dit te maken met de monetaire ingreep van China die de VS benadeelt? NU.nl beantwoordt vijf vragen over de hobbelige beurskoersen.

Wat deed China maandag precies?

China liet zijn munteenheid de renminbi devalueren, zodat er voor 1 dollar nu 7 yuan neergeteld moet worden. Door die goedkopere Chinese munt is het voor Amerikanen - ondanks alle Amerikaanse handelstarieven - weer aantrekkelijker om producten uit China te halen.

De Chinese monetaire ingreep is volgens Raoul Leering, hoofd internationaal handelsonderzoek bij het Economisch Bureau van ING, een "bewuste maatregel ter vergelding" voor de laatste verhoging van de importtarieven voor Chinese producten die de VS invoerde.

Voor China slinkt de hoeveelheid producten waarop het land nog geen hogere importtarieven heeft ingevoerd. Dat maakt valutamanipulatie een voor de hand liggende keuze.

“China wil niet het verwijt krijgen dat het land de situatie laat escaleren.”
Raoul Leering, Economisch Bureau ING

"Ze voeren al tarieven over 110 miljard dollar aan goederen, terwijl de totale import uit de VS slechts 130 miljard bedraagt. Ze zouden ook hogere importtarieven dan de VS kunnen heffen over de totale 130 miljard dollar aan producten uit de VS." Heel hoge tarieven kunnen echter als disproportioneel worden beoordeeld, stelt Leering.

"China wil niet het verwijt krijgen dat het land de situatie laat escaleren, maar wil juist gezien worden als de partij die zich slechts verweert."

Dat maakte de keuze voor een andere stap, in dit geval een monetaire ingreep, dus logischer. "Dit heeft hetzelfde economisch effect als het invoeren van tarieven", legt Leering uit.

Is de valutaoorlog de belangrijkste oorzaak van de rode beurscijfers?

"Ja, die ingreep is de directe aanleiding voor de huidige rode cijfers. Maar de handelsoorlog speelt natuurlijk al langer. En bij eerdere ingrepen zagen we al dat de beurzen ook negatief reageerden", aldus Leering. "De valuta-ingreep van China is een verbreding van de oorlog en vergroot de kans op een deal tussen de twee landen niet."

Een deal tussen China en de VS leek in de eerste maanden van het jaar juist dichterbij te komen. "Tot eind april was het idee op de beurzen dat een deal in zicht was. Dat bleek niet het geval en vervolgens kwamen er nieuwe handelstarieven over en weer."

Alle ingrepen met tarieven hebben tot nu toe steeds de beurzen een "tik omlaag" gegeven, benadrukt de econoom. "De handelsoorlog wordt door de beurzen gezien als negatief voor de ontwikkeling van de bedrijfswinsten. Dus toen de oplossing toch verder weg bleek te zijn, was dat een stevige verrassing met een groter negatief effect."

Is het verstandig dat China zo reageert in de strijd?

Volgens economen die de Financial Times (FT) sprak, is dat in elk geval voor de lange termijn economisch gezien niet slim.

Dat onderschrijft Leering. "Voor exporteurs is het natuurlijk wel positief, omdat de devaluatie de hogere importheffingen ongedaan maakt. Maar China wil graag een stabiele wereldmunt hebben en dat bereikt het land niet met deze valuta-ingreep."

De Amerikaanse president Donald Trump, die dinsdag vanwege de valutamanipulatie bij het Internationaal Monetair Fonds (IMF) een klacht indiende, zal volgens de econoom overigens geen bijval krijgen. "Elk land gaat over zijn eigen valutabeleid."

Zijn de negatieve Europese beurscijfers ook een gevolg van de handelsoorlog?

Daar lijkt het wel op, aangezien de Amerikaanse beurzen ook hier vaak leidend zijn, legt Leering uit. "Het gaat om een handelsoorlog tussen de eerste en tweede economie van de wereld, dus is het logisch dat het wereldwijd invloed heeft op de beurskoersen."

"Het ondernemersvertrouwen daalt. Er ontstaat namelijk onzekerheid. Iedereen denkt: what's next? Bedrijven kijken vervolgens de kat uit de boom, waardoor ze minder investeren, wat weer slecht is voor de bedrijfswinsten. Daarmee heeft het ook een negatief effect op de beurskoersen. Dat effect zie je overal optreden, niet alleen bij de betrokken landen."

Hoelang kunnen we nog rode cijfers blijven verwachten?

"Als er een deal is, zal dat resulteren in zwarte beurscijfers", voorspelt Leering, met de nadruk op 'als'. En wanneer dat niet gebeurt? "Dan neemt de onzekerheid verder toe, met een negatieve uitwerking."

Het Economisch Bureau van ING voorspelt echter dat het uiteindelijk wel tot een deal zal komen, waarschijnlijk zelfs nog voor de Amerikaanse verkiezingen in 2020. "China en de VS liggen nu echter nog wel te ver uit elkaar. Niemand is voldoende bereid water bij de wijn te doen, met escalatie als gevolg", zegt Leering.

Dat kan echter niet zo blijven, voorspelt hij. "De economische pijn zal met name voor China toenemen. Trump wil daarnaast de verkiezingsstrijd ingaan met afgeronde deals, omdat hij die eerder heeft beloofd. Zo kan hij laten zien dat hij resultaten heeft geboekt. Vanwege deze twee prikkels zullen beide partijen uiteindelijk iets willen toegeven."

Al met al is het van groot belang voor de Europese economie dat de handelsoorlog tussen de twee grootmachten afgerond wordt, zegt Leering. "Het is goed voor de beurzen wereldwijd."