De eikenprocessierupsenplaag veroorzaakt niet alleen jeuk en uitslag, maar kan ook economische gevolgen hebben. Dinsdag kondigde de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) aan dat het Verenigd Koninkrijk en Ierland voorlopig geen Nederlandse eikenbomen meer willen vanwege de rups. Wat zijn de gevolgen voor Nederlandse boomkwekerijen?

"Ja, wij hebben hier wel last van", zegt Henk Huibers, werkzaam bij Boomkwekerij Cor Huibers. Hoe groot de economische schade zal zijn, is volgens hem moeilijk in te schatten. "Het is moeilijk te berekenen, omdat de eikenbomen zowel direct als indirect naar Engeland gaan." Bij een indirecte verkoop worden de bomen verkocht aan exporteurs, die deze bomen weer doorverkopen aan onder anderen Britse en Ierse klanten.

Ook Henk Westerhof, voorzitter van Anthos, de koninklijke handelsbond voor boomkwekerij- en bolproducten, zegt dat de gevolgen moeilijk vast te stellen zijn. "We hebben hier namelijk geen cijfers voor. We weten wel dat Engeland de op een na grootste afnemer is van de boomkwekerijsector en eiken nemen in het assortiment een heel belangrijke plek in."

De problemen voor boomkwekerijen kunnen volgens Westerhof voornamelijk ontstaan bij bedrijven die grote orders uit hebben staan. "Als je dat soort orders gaat mislopen, dan kan dat een financiële aderlating zijn voor bedrijven." Ook is er mogelijke sprake van collateral damage; bestellingen waar eikenbomen slechts een klein deel van uitmaken, kunnen door het importverbod helemaal geschrapt worden.

'Als het importverbod dan toch moet, dan maar in deze economie'

David Bömer, van de coöperatieve vereniging Treeport in Zundert denkt dat het importverbod op korte termijn weinig gevolgen zal hebben. Bij de vereniging zijn tientallen boomkwekerijen aangesloten. "Het slepen met bomen en planten is in deze tijd van het jaar tot het minimum beperkt. Ook is de handel met het Verenigd Koninkrijk verminderd door de Brexit."

“Als zo'n importverbod dan toch moet, dan maar het liefst in deze periode en met deze stand van de economie”
David Bömer

Eikenbomenhandelaren zullen volgens hem op zoek gaan naar andere markten voor hun eikenbomen. "Het grote voordeel is dat de markt momenteel erg gunstig is. Mensen durven weer geld uit te geven", zegt Bömer. Onder meer gemeentes geven volgens hem steeds meer uit om bijvoorbeeld binnensteden te vergroenen. "Als zo'n importverbod dan toch moet, dan maar het liefst in deze periode en met deze stand van de economie."

'De rups moet gewoon uitgeroeid worden'

Henk Raaijmakers, voorzitter van de vakgroep Bomen en Vaste Planten bij de LTO, denkt dat het importverbod een "behoorlijke impact" zal hebben, omdat de plaag nog lang kan duren. Er is volgens hem nog geen biologisch evenwicht, waardoor het aantal besmettingen niet kan worden teruggedrongen. "Een ander nadeel is dat er weinig middelen zijn om de rups of de vlinder selectief te bestrijden."

Die bestrijding is nodig om in de toekomst weer in eiken te kunnen handelen met het VK, zegt Anthos-voorzitter Westerhof. "Als je in de toekomst die markt weer wil betreden, moet je toch het Engelse vertrouwen in Nederlandse eiken terugwinnen. Dan moeten we in Nederland kijken op welke manieren dat kan en welke maatregelen daarvoor nodig zijn."

Boomkweker Huibers stelt het wat meer resoluut: "Die rups moet gewoon uitgeroeid worden."