Italië is op het strafbankje gezet door de Europese Commissie en er dreigt mogelijk een miljardenstraf voor het land vanwege begrotingsplannen van het land. Maar voordat het tot dat moment komt, moeten de Europese ministers en de Europese Commissie nog een aantal stappen nemen.

Zo heeft de Europese Commissie het proces in gang gezet door officieel vast te stellen dat de Italiaanse regering het Stabiliteits- en Groeipact overtreedt. Een week later waren de Europese ministers van Financiën akkoord met deze vaststelling.

De volgende stap is om de procedure daadwerkelijk in gang te zetten. Naar verwachting wordt deze stap volgende week of de week erna genomen, maar tot die tijd heeft Italië nog de kans om in gesprek te gaan met de Europese Unie.

Staatsschuld groeit naar 135 procent

Brussel wil van Italië zien dat het de schuldenlast verlaagt. Voor dit jaar zal de staatsschuld naar verwachting uitkomen op 132 procent en in 2020 kan die stijgen naar 135 procent. Het begrotingstekort ligt dan wel onder 3 procent zoals afgesproken in het Verdrag van Maastricht, maar dan moet Italië wel een plan hebben om de staatsschuld te verlagen.

De afgelopen week hebben de belangrijkste politici hun standpunten duidelijk gemaakt. Premier Giuseppe Conte, die Italië in Brussel vertegenwoordigt, zei afgelopen week de Europese begrotingsregels te willen respecteren, maar hij wil dit vooral bewerkstelligen door de regels te veranderen.

De regels zouden meer focus moeten hebben voor groei, aldus Conte "We hebben een stabiliteits- en groeipact dat focust op stabiliteit en niet op groei. We willen die volgorde omdraaien", zei hij donderdag.

Stagnerende economie

Tegelijk benadrukken Matteo Salvini en Luigi Di Maio, leiders van respectievelijk Lega en Vijfsterrenbeweging en beiden vicepremier, dat ze hun begrotingsplannen willen doorzetten. Zo willen ze een vlaktaks invoeren voor bepaalde inkomens en ondernemers. Naar verluidt willen ze het starten van een procedure afhouden totdat de Italiaanse situatie verbetert.

Zo moeten Salvini en Di Maio hun plannen uitvoeren in een stagnerende economie. Eind vorig jaar belandde de Italiaanse economie al even in een kleine recessie. In het eerste kwartaal van dit jaar werd een groei genoteerd van maar 0,1 procent en voor het tweede kwartaal wordt opnieuw een krimp voorspeld.

Straf van 3,5 miljard euro

Brussel wil haast maken. Als de Europese Commissie eind volgende week of de week daarna een procedure voorstelt, zouden de EU-lidstaten die in de week daarna kunnen goedkeuren. Vervolgens kunnen de Europese ministers van Financiën de procedure formeel openen op 8 of 9 juli.

Eenmaal in een procedure zal Italië concrete maatregelen moeten nemen om binnen drie tot zes maanden te voldoen aan de Europese regels. Doet het land dat niet, dan kan de Europese Commissie eind juli al voorstellen om sancties in te stellen tegen Italië.

Vervolgens hebben de EU-lidstaten tien dagen om het voorstel van de commissie tegen te houden. Een mogelijke sanctie is de verplichting om 0,2 procent van het bruto binnenlands product te betalen, omgerekend zo'n 3,5 miljard euro.