Door één specifiek Nederlands belastinglek lopen overheden wereldwijd jaarlijks 5 tot 10 miljard euro mis, tenzij er voor 2020 wordt ingegrepen. De Nederlandse overheid helpt multinationals grootschalig belasting te ontwijken, stelt Oxfam Novib dinsdag in een nieuw rapport.

Het gaat om een belastingconstructie die multinationals kunnen gebruiken om in Nederland fictieve kosten af te trekken. Zo hoeft over een deel van de winst geen belasting te worden geheven. Deze specifieke constructie heet een 'infokapstructuur'.

"Omdat er nu maatregelen zijn aangekondigd tegen andere belastingtrucs, is het zeer aannemelijk dat meer multinationals gebruik gaan maken van een infokapstructuur", stelt Oxfam Novib.

De afgelopen jaren zouden bedrijven als brouwerij SABMiller, van onder meer Grolsch en Peroni, en modemerk G-Star de structuur al hebben gebruikt, waardoor "arme en rijke landen al honderden miljoenen euro's zijn misgelopen".

Belastingparadijzen: Nederland op vierde plaats

Nederland belandt volgens Oxfam mede hierdoor op vierde plek van de nieuwe ranglijst met 64 belastingparadijzen wereldwijd, die onderzoeksnetwerk Tax Justice Network ook op dinsdag publiceert. Alleen de Britse Maagdeneilanden, Bermuda en de Kaaimaneilanden staan hoger.

"Om van het imago van belastingparadijs af te komen, moet Nederland op een overtuigende manier alle belastinglekken dichten", zegt Francis Weyzig, belastingexpert bij Oxfam Novib. Ook zou er meer publieke transparantie over belastingsafspraken met bedrijven moeten komen.

"Bovendien zouden grote multinationals moeten worden verplicht om voor elk land afzonderlijk gegevens te publiceren over de omvang van hun activiteiten, hun winst of verlies, en de bijbehorende belasting", aldus Weyzig.

Ontwikkelingslanden lopen volgens het onderzoek jaarlijks zo'n 100 miljard dollar (ruim 89 miljard euro) aan belastinginkomsten mis door internationale belastingontwijking van bedrijven.