Erik Staal, oud-topman van woningcorporatie Vestia, gaat 2,4 miljoen euro terugbetalen aan de stichting Housing Association South Africa (HASA) in Zuid-Afrika. Dat heeft de bestuurder van HASA, Willem van Nielen, maandag aan Nieuwsuur bevestigd.

Staal richtte HASA zelf op. De stichting zou de volkshuisvesting in Zuid-Afrika stimuleren. Afgelopen jaar werd duidelijk dat Staal geld van HASA had verduisterd.

Volgens Nieuwsuur heeft Staal een overeenkomst getekend waarin is vastgelegd dat hij het verduisterde geld zou terugbetalen.

Nieuwsuur meldt verder dat Staal zijn huis op Bonaire zou hebben verkocht om het geld terug te kunnen betalen. Op basis van data van het kadaster op het Caribische eiland meldt het medium dat dit de oud-topman zo'n 2,3 miljoen euro heeft opgeleverd.

Staal werd in 2017 gearresteerd

De oud-bestuursvoorzitter werd in 2017 gearresteerd door de fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst (FIOD). Dat gebeurde toen in het kader van een strafrechtelijk onderzoek naar verduistering, witwassen en valsheid in geschrifte.

Staal was bestuursvoorzitter bij Vestia tijdens de zogenaamde 'Vestia-affaire', die draaide om een miljardenverlies bij de corporatie na de aanschaf van risicovolle beleggingsproducten (derivaten).

Door te speculeren met derivaten viel Vestia in 2012 bijna om. Vestia kocht deze risicovolle financiële producten om zich tegen renterisico's in te dekken. De corporatie gokte op een rentestijging, terwijl de rente juist - onverwacht - ging dalen.

De corporatie moest de derivatenportefeuille uiteindelijk bij de banken voor ruim 2 miljard euro afkopen. Andere corporaties moesten vervolgens bijna 700 miljoen euro ophoesten om Vestia overeind te houden.

In 2012 werd duidelijk dat de corporatie in deze kwestie door fraude is getroffen. Verdachten zouden steekpenningen hebben aangenomen en Vestia voor grote bedragen hebben opgelicht met de handel in derivaten.

Vestia dreigde failliet te gaan

Staal werd in 2012 gedwongen om te vertrekken bij Vestia, nadat aan het licht kwam dat de corporatie zeer risicovolle beleggingen had gedaan, in de vorm van derivaten voor een totaalbedrag van 23 miljard euro. Toen de rente begon te dalen, dreigde Vestia failliet te gaan. Staal vertrok, maar kreeg tot grote woede van onder anderen Tweede Kamerleden een pensioenbedrag van 3,5 miljoen euro mee. Vestia moest worden gered door financiële bijdragen van alle corporaties in ons land.

Voormalig staatssecretaris van Volkshuisvesting Dick Tommel reageerde met afgrijzen op het optreden van Staal. "Hij is veranderd van een behulpzaam en kundig iemand, tot iemand die ging graaien voor eigen gewin. Dat is dus wel op de glijbaan, helemaal naar beneden."