Eerder deze maand voerde personeel van Defensie, de Douane, de Koninklijke Marechaussee en ambulances actie op het Plein in Den Haag. Vandaag, op 28 mei, staakt het OV. Het draait, zoals bij wel meer acties de afgelopen maanden, om de pensioenen.

Waarom voeren ze precies actie?

De demonstranten voeren actie omdat ze het niet eens zijn met het huidige pensioenbeleid. Nu gaat de AOW-leeftijd geleidelijk omhoog naar 67 jaar in 2021. Momenteel ligt de AOW-leeftijd op 66 jaar en vier maanden, vanaf 1 januari 2020 wordt dat 66 jaar en zeven maanden.

Vanaf 2022 wordt die leeftijd afhankelijk van de levensverwachting. Leven mensen gemiddeld langer, dan gaat de AOW-leeftijd omhoog. Niet zomaar ineens met een jaar, maar in stappen van drie maanden. Stel, je wordt vandaag 33 jaar, dan kun je waarschijnlijk met pensioen wanneer je zeventig jaar en negen maanden oud bent.

Hoe willen zij dan dat het wordt geregeld?

De vakbonden willen dat de pensioenleeftijd de komende paar jaar niet verder wordt verhoogd dan 66 jaar. Ook willen ze dat de boete die je krijgt als je eerder met pensioen wil, wordt afgeschaft. Verder willen de bonden dat het voor zzp'ers makkelijker wordt om pensioen op te bouwen.

Los daarvan is een belangrijk punt van de actievoerders en vakbonden dat zij willen dat er andere pensioenregels gaan gelden voor 'zware beroepen'.

Overigens is zo'n beroepenlijst niet uniek. In Oostenrijk wordt al gewerkt met zo'n lijst van beroepen die eerder met pensioen kunnen. Maatsaf voor wat zwaar is, is daar het aantal calorieën dat wordt verbruikt. Mannen die acht uur per dag werken en zo 2.000 kilocalorieën verbranden hebben een zwaar beroep. Voor vrouwen zijn dat 1.400 kilocalorieën.

Hoe staat de regering hierin?

De hervorming van het pensioenstelsel is al jaren een hoofdpijndossier waarin de vakbonden en het kabinet elkaar niet kunnen vinden. Eind vorig jaar klapte het zogenoemde pensioenoverleg tussen het kabinet en de sociale partners. Met name FNV zou extra eisen hebben gesteld.

De koppeling van de AOW-leeftijd aan de levensverwachting was een van die eisen. Voor de vakbond is het essentieel dat werknemers met zware beroepen eerder kunnen stoppen met werken. Volgens premier Mark Rutte is dat onbetaalbaar.

Waren ze het over alles oneens?

Nee, op een paar punten konden de vakbonden en het kabinet elkaar wel vinden. Zo zou de AOW-leeftijd pas in 2024 naar 67 jaar stijgen in plaats van in 2021. Ook was het kabinet bereid de boete op het prepensioen te verlagen en voor een jaar lang zelfs helemaal te schrappen. Daarnaast wordt door het kabinet gekeken of de AOW-leeftijd nog wel met gelijke tred kan meestijgen met de levensverwachting vanaf 2022.

Waarom moet het pensioenstelsel überhaupt worden hervormd?

Door de vergrijzing zijn er relatief gezien steeds meer ouderen - die pensioenen ontvangen - en minder jongeren - die pensioenen betalen. Mensen worden bovendien steeds ouder en daarom kosten pensioenen meer. De kosten stijgen dus.

Ook wil het kabinet af van de zogenoemde doorsneeregeling. Het komt erop neer dat jongeren nu net zoveel premie betalen voor 1 euro aan pensioengeld. Dat is niet eerlijk, vindt de regering. Het geld dat jongeren inleggen kan namelijk voor langere tijd worden belegd en dus is het eigenlijk meer waard. Jongeren betalen daardoor eigenlijk mee aan de pensioenen van ouderen.