Bij elkaar rekenden koningsdagverkopers vorig jaar op een omzet van meer dan 300 miljoen euro, becijferde het ING Economisch Bureau. Voor 14 procent was 'iets bijverdienen' de reden om op de rommelmarkt te staan. Hoe vrij is die vrijmarkt eigenlijk?

Best wel vrij. In principe mag je op je kleedje alles verkopen: oude jaargangen van de Donald Duck, een gloednieuwe broodbakmachine of een tweedehands Playstation 4. Twee uitzonderingen: dieren en dingen waar een speciale vergunning voor nodig is, zoals alcohol en eten dat gemakkelijk bederft.

Dus ik kan op Koningsdag flink cashen zonder dat de Belastingdienst ervan hoeft te weten?

Ja! Als je privé spullen verkoopt, wordt dat niet belast. Overigens verschilt per gemeente wat is toegestaan op de vrijmarkt. Zo mogen in Haarlem en Groningen alleen gebruikte spullen verkocht worden. Maar zelfs dat kan flink wat opleveren, want er is klandizie genoeg: bijna zeven op de tien Nederlanders is van plan op Koningsdag een bezoekje aan de vrijmarkt te brengen.

Wat als winkeliers vermomd als particulieren hun waar uitstallen en de volledige omzet in eigen zak steken?

Zo vrij is de vrijmarkt ook weer niet. Ga je bijvoorbeeld massaal telefoonhoesjes inslaan met als doel om ze te verkopen op Koningsdag? Dan drijf je handel. En dat moet wel worden opgegeven bij de inkomstenbelasting. Winkeliers mogen hun waar verkopen, mits ze daarvoor een vergunning hebben.

Welke rechten heb ik met het markeren van mijn plekje met tape en met stoepkrijt 'bezet' erin gekalkt?

Het recht van de sterkste, vat een woordvoerder van de gemeente Groningen het goed samen. "Het draait allemaal om goed fatsoen. Aan een beetje plakband kan je geen recht op dat stukje stoep ontlenen", aldus de woordvoerder. Voor een goede plek moet je dus vroeg opstaan.

In de noordelijke provinciehoofdstad zijn de vrijmarkten georganiseerd door een Oranje Vereniging, die toezicht houdt op de spelregels – "kramen zijn niet toegestaan". Mocht het onverhoopt toch tot een opstootje leiden, dan wordt de hulp van BOA's ingeroepen.

Nog meer dingen die ik moet weten?

Ja, in Maastricht mag je op de vrijmarkt geen "mechanisch geluid produceren zonder toestemming van de marktmeesters". Ook leuk: in principe mag je óveral je kleedje neerleggen, behalve als het nadrukkelijk is verboden of de veiligheid in het geding komt.