Een jaar geleden had Ryanair nog een volwaardige basis op Eindhoven met zo'n vijftig piloten en 150 cabinepersoneelsleden, maar daar is weinig van overgebleven. Deze week zagen de laatste acht piloten hun contract door de rechter ontbonden worden.

Met een schadevergoeding van opgeteld 380.000 tot 480.000 euro per piloot haalden zij afgelopen week hun gram bij de budgetmaatschappij.

De kantonrechter oordeelde dat het concern op meerdere momenten ongeoorloofde druk uitoefende op de piloten. Ryanair gaf nog wel aan in hoger beroep te gaan

Na de zomer van 2018 besloot Ryanair dat er geen plaats meer was voor een basis op Eindhoven. Het concern kwam voor het dilemma te staan: verhuizen of vertrekken.

Wraak voor stakingen

Volgens het concern lagen er bedrijfseconomische redenen ten grondslag aan de beslissing, maar de rechter concludeerde eerder dat het waarschijnlijk wraak was voor stakingen door het personeel.

Met het vertrek van de laatste acht piloten heeft Ryanair geen piloten meer in Eindhoven. Wat is er gebeurd met de rest?

Het gaat om een gemêleerde groep, zegt Joost van Doesburg, woordvoerder van vakbond Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers (VNV), die de afgelopen maanden veel van de piloten bijstond. "Sinds de laatste staking hebben we een afvalrace gehad."

Groep schijnzelfstandigen en groep in proeftijd

"Enerzijds was er een groep van vijftien schijnzelfstandigen", zegt Van Doesburg. Dit waren zzp'ers die officieel niet voor Ryanair werkten, maar de budgetvlieger was wel hun enige opdrachtgever. Als ondernemer konden ze geen aanspraak maken op dezelfde bescherming als werknemers en zij moesten dus weg of naar het buitenland.

Een andere grote groep zat nog in de eerste proeftijd volgens Iers arbeidsrecht. In tegenstelling tot Nederlands recht, kan de proeftijd in Ierland meer dan een jaar duren. Deze groep had dus ook geen keus en moest verhuizen naar een andere basis of vertrekken bij Ryanair, aldus Van Doesburg. Hij kan geen exacte cijfers geven, maar deze groep is waarschijnlijk groter dan vijftien piloten.

Een enkeling heeft verder eieren voor zijn of haar geld gekozen. "Zij wisten dat de basis werd opgeheven en dat dat tot een juridische strijd zou leiden", legt Van Doesburg uit. Zij zijn op min of meer vrijwillige basis naar het buitenland vertrokken.

Piloten met minder dan 5 jaar ervaring erg gewild

De groep die overblijft, kan verdeeld worden in jongere en oudere piloten. De piloten die minder dan vijf jaar werkervaring hadden, bleken erg gewild op de arbeidsmarkt en zij kregen al vrij snel een nieuwe baan.

Piloten met meer ervaring moeten bij andere maatschappijen weer onderaan de ladder beginnen. Soms duurt het dan lang voordat iemand weer eenzelfde functie kan bekleden. Negen piloten met weinig uitzicht op eenzelfde baan begonnen een zaak tegen Ryanair voor een schadevergoeding. Uiteindelijk bleven er acht over, omdat één piloot op de dag van de zitting het bericht kreeg dat hij een nieuwe baan had gevonden.

VNV overweegt alsnog een zaak te starten namens de piloten die eerst niet meededen. Ook deze piloten hebben schade geleden door Ryanair, zegt Van Doesburg. "Als jij een nieuwe baan hebt, wil dat natuurlijk niet zeggen dat je er financieel op vooruit bent gegaan. Dan is het makkelijk om aan te tonen dat er schade is."