De Nederlandse kaasbranche dreigt geraakt te worden door hogere Amerikaanse invoertarieven op Goudse en Edammer kaas. Binnen de branche zijn er nu vooral vragen, blijkt uit een rondgang van NU.nl. Om welke kazen gaat het precies, hoe hoog worden de tarieven en wanneer worden ze eventueel ingevoerd?

"Ik dacht: ik moet even met mijn collega's van export praten", zegt Henriëtte Westland van Westland Kaas, onder meer bekend van Old Amsterdam. "Amerika is een belangrijk land voor ons. Aan de andere kant: je weet het maar nooit met Trump. Hij roept wel vaker wat."

René van Buitenen van zuivelbrancheorganisatie NZO vindt het ook lastig in te schatten hoe waarschijnlijk de hogere handelstarieven zijn. "Het is een dreigement, en de lijst bevat van alles, van helikopteronderdelen tot skipakken. Hoe hoog de tarieven zouden worden, is ook niet duidelijk. Dat maakt het allemaal zo onzeker."

De NZO vertegenwoordigt dertien ondernemingen, die in totaal 98 procent van alle melk in Nederland verwerken.

Export naar VS is kleiner dan export naar Duitsland

Niet alleen Nederlanders prikken graag een blokje Goudse en Edammer kaas. Jaarlijks exporteren kaasmakers voor miljoenen euro's aan kaas en wrongel - het zuivelproduct dat uiteindelijk kaas wordt - naar het buitenland. Daarvan ging volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vorig jaar voor 78 miljoen euro naar de VS. Ter vergelijking: de export naar België bedroeg in dezelfde periode 439 miljoen euro en die naar Duitsland zelfs ruim 1,1 miljard euro.

Geen van de geïnterviewden wil om concurrentieredenen zeggen hoe groot hun export naar de VS exact is, maar het is duidelijk dat Europese landen en de Nederlandse markt de grootste afnemers zijn. Of Amerikaanse invoertarieven op Nederlandse kaas de sector echt zouden raken, is dus maar de vraag.

“Iedere verhoging van handelstarieven is er wat ons betreft een te veel.”
Onno Boersma, Gemzu

Er zijn volgens Onno Boersma van GemZu, de brancheorganisatie voor de Nederlandse zuivelhandel die 120 bedrijven representeert, geen bedrijven uit ons land die de VS als voornaamste exportland hebben. "Die afhankelijkheid zal dus meevallen en een bedrijf zal door hogere tarieven niet zomaar omvallen."

Bovendien komt de Nederlandse kwaliteitskaas in de VS vaak ook in speciaalzaken te liggen, waar toch al duurdere kaas te koop is en de marges groter zijn, zegt Boersma. "Ik wil het niet bagatelliseren, maar de vraag is of zo'n ingreep de export teniet zal doen. Toch is iedere verhoging er wat ons betreft wel een te veel. Nederland is in volume namelijk wel de op drie na grootste kaasleverancier van de VS en die positie wil Gemzu uiteraard niet verliezen."

Gouda of Gouda Holland?

Overigens is uit de lijst van de Amerikaanse president Donald Trump niet goed op te maken om welke kaas het eigenlijk gaat. Zo is er een verschil tussen Gouda en Gouda Holland. Die tweede soort is namelijk sinds 2010 een beschermde aanduiding, die alleen gegeven mag worden aan kaas die gemaakt is in Nederland. Deze kaas moet met Nederlandse koeienmelk en volgens een origineel recept geproduceerd zijn.

Jan-Willem ter Avest van FrieslandCampina, een van de grootste zuivelcoöperaties van Nederland, zegt dat het vanwege de onduidelijkheid over de maatregelen "te vroeg" is om conclusies te trekken. De export naar de VS is voor het bedrijf overigens maar een klein deel van de totale export.

Tamara Chaloulakos van kaasmaker en -handelaar Royal A-Ware sluit zich hier ook bij aan, waarbij onduidelijkheid over de herkomst van de kaas meespeelt. "We wachten het af, het is nog maar een aankondiging. Bovendien is voor ons de afzet in de VS minder dan 5 procent van het totaal, waardoor het voor ons niet substantieel is."