Banken moeten accepteren dat bij een naleving van de geldende wet- en regelgeving een lagere winst hoort, zegt DNB-directeur Klaas Knot vrijdag in gesprek met NRC. Hij deed de uitspraken naar aanleiding van de witwaszaak bij ING van eerder dit jaar.

"Je moet als bank je winst behalen onder naleving van de geldende wet- en regelgeving onder alle omstandigheden", stelt Knot in NRC. "Daar horen kosten bij, en dus ook een lagere winstgevendheid."

In 2018 trof de ING een schikking met het Openbaar Ministerie (OM) voor een recordbedrag van 775 miljoen euro, vanwege het niet naleven van antiwitwaswetgeving. Criminelen konden tussen 2010 en 2016 hun geld vrijwel ongestoord via ING-rekeningen doorsluizen. Na de schikking vertrok financieel directeur Koos Timmermans bij de bank.

"De commercie heeft geprevaleerd boven compliance en risicobeheer. Risico en rendement zijn twee zijden van dezelfde medaille" zegt de DNB-topman, die eind november voorzitter werd van de Financial Stability Board (FSB).

Volgens Knot gaat er in de Nederlandse economie voor tientallen miljarden euro's aan crimineel geld rond. "Banken moeten hun poortwachtersfunctie daarom ontzettend serieus nemen", vervolgt Knot tegen NRC. "Zodra er vermoedens zijn van witwassen, moeten die onverwijld worden gemeld en moeten er ook maatregelen worden genomen."

'QE moet geen standaardinstrument zijn'

Knot ging in het gesprek met het dagblad ook in op het einde van het opkoopprogramma van de Europese centrale bank (ECB). Hij noemt de effecten van de monetaire beleidsmaatregel, waaronder "het verkleinen van de verschillen tussen noord en zuid" en de "ondersteuning van het economisch herstel".

"QE heeft een aantal merkbare effecten gehad. Het heeft de leenkosten in de eurozone verder verlaagd, en daarbij ook de verschillen tussen noord en zuid verminderd zodat de fragmentatie binnen de eurozone is tegengegaan. Het heeft het economisch herstel ondersteund, hoewel dat al duidelijk op gang was gekomen voordat QE begin 2015 werd ingevoerd.

Toch benadrukt hij dat QE (kwantitatieve verruiming, red.) geen standaardinstrument moet zijn. "In de toekomst moet het alleen worden gebruikt wanneer het risico op deflatie zichtbaar is", stelt Knot. "QE is ook een instrument waarmee de risicobeprijzing op financiële markten in verregaande mate wordt verstoord."