AMSTERDAM - De toonaangevende AEX-index van de effectenbeurs in Amsterdam is maandag fors onder de 350-puntengrens gedoken. De daling, 6,9 procent, is net zo groot als op 11 september vorig jaar. De graadmeter van het Damrak zocht de hele handelsdag al de weg naar beneden, maar kwam in een stroomversnelling terecht nadat de Dow-Jonesindex kort na opening in New York onder de 8000 punten was weggezakt.

Aan het slot van de handelsdag in Amsterdam noteerde de AEX ,48 punten lager op 342,83 punten. Geen enkel AEX-fonds wist uit de rode cijfers te blijven. Verzekeraar Aegon, die voorbeurs een winstwaarschuwing had afgegeven, bungelde onderaan de index met een verlies van maar liefst 17,8 procent op 13,91 euro

Amsterdam was de Europese beurs die het hardst naar beneden ging. De andere beurzen gingen evenwel ook stevig omlaag. Londen was aan het eind van de handel middag 4,9 procent lager, Parijs verloor 5,25 procent en Frankfurt, dat om 20.00 uur sluit, deed het ,15 procent slechter.

De AEX zakte vooral harder weg, omdat onderaan de index zwaargewichten en financiële fondsen als Aegon, Koninklijke Olie, Fortis, ING en ABN Amro bungelden. "Deze zijn verantwoordelijk voor de slachting, want normaal weten deze bij een rotbeurs nog wel staande te blijven. Het duidt echt op een misère dat nu ook de grote jongens hard vallen. Het vertrouwen is ver te zoeken, omdat in Amerika ook grote bedrijven onbetrouwbare cijfers blijken te presenteren", aldus een handelaar.

De financiële waarden werden vooral meegesleept in de val van Aegon. ING moest 8,7 procent terug op 19,63 euro, ABN Amro zakte ,8 procent tot 13,50 euro en Fortis viel 9,8 procent naar 15,44 euro. "Als Aegon valt, zijn beleggers bang dat anderen ook volgen", aldus een handelaar. "De waarschuwing die het bedrijf heeft doen uitgaan, was ook nogal fors. Dat drukt de hele beurs."

Onderaan de lijst van dalers stonden ook de zwaargewichten Koninklijke Olie en Unilever. De beide bedrijven zijn uit de Amerikaanse index S&P 500 gezet, waardoor verscheidene institutionele beleggers hun stukken van de hand doen. Koninklijke Olie kelderde 9,8 procent tot 41,04 euro en Unilever gleed 6,2 procent weg tot 52,40 euro.

Aegon haalde in Europa de hele verzekeringssector omlaag. Het Franse Axa stond in Parijs onderaan met een daling van bijna 11 procent. In Duitsland was Allianz de laatste in de rij met een 8,5 procent lagere koers. In Londen verkeerden de verzekeraars in de onderste regionen met koersdalingen van tegen 6 procent of meer.

De winstwaarschuwing van Aegon viel in een markt die toch al sterk op zijn hoede was door de surseance die het Amerikaanse telecomconcern WorldCom zondag heeft aangevraagd. WorldCom was verantwoordelijk voor de grote koersdalingen die de banksector maandag te zien gaf.

Niet alleen de banken en de verzekeraars gingen onderuit, ook andere sectoren liepen forse koersklappen op. Dat gold onder meer voor de oliefondsen, die veel terrein verloren door berichten dat Nigeria uit de OPEC zou willen stappen. Dat zou kunnen leiden tot een prijzenslag op de oliemarkt.

Analisten durven niet te zeggen waar de bodem ligt. De meest recente kwartaalresulaten zien er over het algemeen niet slecht uit, maar het is moeilijk om op het ogenblik rationeel te zijn, aldus een van hen.

Wellicht treedt er na 14 augustus een stabilisatie op. Tot die datum heeft de top van de grote Amerikaanse concerns de tijd om onder ede te verklaren dat de jongste resultaten accuraat zijn. Blijken de resulaten later niet te kloppen, dan zijn bestuurders persoonlijk aansprakelijk.

De euro kwam maandag uit op 1,0075 dollar. Dat was wat lager dan de 1,0150 van vrijdag bij het eind van de handel. Ten opzichte van het pond sterling ging de Europese munteenheid van 0,6425 naar ,6390.