Ziekenhuizen MC Slotervaart en MC IJsselmeerziekenhuizen hebben uitstel van betaling moeten aanvragen na lange financiële malaise, maar de financiële gezondheid van meer Nederlandse ziekenhuizen staat onder druk. 

De meerderheid van de zorginstellingen heeft de zaken op orde, maar veertien ziekenhuizen scoren een onvoldoende, blijkt dinsdag uit een jaarlijks onderzoek van BDO Accountants & Adviseurs naar de financiële gesteldheid van ziekenhuizen. Universitair medische centra zijn niet in het onderzoek meegenomen.

Het gemiddelde rapportcijfer van de ziekenhuizen steeg van 7,1 naar 7,2, maar de trends laten juist een negatief beeld zien.

Zo daalde het rendement van 2,7 procent in 2013 naar 1,2 procent in 2017. Het resultaat van alle ziekenhuizen samen daalde met 2 miljoen euro naar 211 miljoen euro. Volgens BDO is dit zorgwekkend, omdat de winst de belangrijkste bron is voor het bekostigen van innovatie.

De kosten van personeel in loondienst zijn juist flink gestegen van 325 miljoen euro in 2016 naar 381 miljoen euro in 2017. De gemiddelde bestuurdersbeloning daalde naar 164.000 euro.

Medisch specialisten die zichzelf verhuurden aan de ziekenhuizen verdienden gemiddeld 295.000 euro. Er zijn geen gegevens over medisch specialisten in dienst van ziekenhuizen voorhanden.

Tweedeling tussen grote en kleine ziekenhuizen

Tussen grotere en kleinere ziekenhuizen is een tweedeling zichtbaar. Kleinere en middelgrote ziekenhuizen hebben het gemiddelde resultaat zien dalen met respectievelijk 8 procent en 16 procent. Grote ziekenhuizen zagen hun resultaat gemiddeld met 7 procent stijgen.

Veertien ziekenhuizen scoorden dit jaar een onvoldoende in het onderzoek. Een handvol ziekenhuizen heeft bijvoorbeeld een negatief eigen vermogen, waardoor die ziekenhuizen technisch al failliet zijn.

Ook MC IJsselmeerziekenhuizen, dat dinsdag uitstel van betaling heeft aangevraagd, valt onder deze groep. MC Slotervaart, dat ook uitstel van betaling heeft aangevraagd, en Ziekenhuis Amstelland hadden de jaarrekeningen over 2017 nog niet gepubliceerd.

Nieuw verdienmodel noodzakelijk

Ook zijn er positieve uitschieters. Zo wisten het Groene Hart Ziekenhuis in Gouda en het VieCuri Medisch Centrum in Venlo een onvoldoende in 2016 om te buigen naar een zeven voor dit jaar. Maar liefst veertien ziekenhuizen kregen een perfecte score.

Volgens BDO is een nieuw verdienmodel noodzakelijk. Een eerder dit jaar gesloten akkoord, het zogeheten Hoofdlijnenakkoord voor medisch specialistische zorg, biedt geen ruimte voor verlichting.

Ziekenhuizen moeten volgens de opstellers van het rapport zich meer gaan richten op preventie van ziektes en verdere samenwerking en digitalisering.