De 27 Europese lidstaten die overblijven na de Brexit zien niets in de Brexit-plannen van Theresa May. Het zogenoemde Chequers-plan van de Britse premier dreigt de Europese interne markt te ondermijnen, stelt de voorzitter van de Europese Raad, Donald Tusk.

"Iedereen was het erover eens dat het voorgestelde plan voor economische samenwerking niet zou werken", aldus Tusk, die ook benadrukt dat er ook een aantal positieve elementen in de plannen van May zitten.

Tusk deed zijn uitspraken na afloop van de informele bijeenkomst van Europese regeringsleiders in het Oostenrijkse Salzburg. Hij heeft de Britten vier weken de tijd gegeven om met een nieuw plan te komen.

Zonder deal waar zowel de Britten als de resterende EU-lidstaten het over eens zijn, draait de Brexit uit op een 'harde' Brexit zonder overgangsperiode. Het staat al vast dat de Britten op 29 maart uit de Europese Unie vertrekken, deal of geen deal.

In juli presenteerde May haar Brexit-plan, dat gezien kan worden als een 'zachte' Brexit; de premier wil uit de Europese Unie, maar nog wel een handelsrelatie met de EU houden. Hoewel volgens het plan een streep door het vrije persoonsverkeer gezet zou worden, wil May nog wel vrij verkeer van goederen. Andere leiders vinden dat May met dit plan alleen de lusten en niet de lasten van de Europese Unie wil.

Laatste mogelijkheid in oktober

"Het moment van de waarheid moet komen tijdens de Europese top in oktober", aldus Tusk, refererend aan de Europese top op 18 en 19 oktober. "Dan verwachten we maximale vooruitgang en resultaten in de Brexit-onderhandelingen."

Op een extra top in november zouden vervolgens alleen de laatste eindjes aan elkaar worden geknoopt, aldus Tusk. Voorwaarde voor de EU is wel dat er een oplossing wordt gevonden om een harde grens tussen Ierland en Noord-Ierland te voorkomen.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel liet donderdag wel merken dat er nog hoop is voor een Brexit-deal. Er zit een hoop in Mays plannen waarin ook de EU-lidstaten zich kunnen vinden, aldus Merkel. "Maar er is nog een hoop werk te doen op het gebied van toekomstige handelsrelaties."

Niet alleen kritiek vanaf het Europese vasteland

Het zijn niet alleen de resterende EU-lidstaten die kritiek op de plannen van May hebben. Ook vanuit haar eigen partij klinkt de nodige kritiek. Meerdere ministers, onder wie Brexit-voorvechter Boris Johnson, vertrokken na de presentatie van haar plan. Tegen haar partijgenoten zei ze deze week nog dat het haar deal zou worden, of géén deal. Dat lijkt nu dus ook niet waar te zijn.

Volgens ramingen van de VN-organisatie zal de Britse economie in 2018 en 2019 met 1,5 procent groeien als er sprake is van een breed akkoord tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie. Bij een zogeheten 'no deal-Brexit' zal de groei lager uitvallen. De kans op zo'n scenario lijkt met de dag toe te nemen.

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!