De afgelopen maanden volgden stakingen bij vliegmaatschappijen elkaar in rap tempo op. De kans dat je hierdoor als reiziger zonder vlucht of met flinke vertraging achterblijft, is dan ook groot. Gelukkig kun je bij vluchten van of naar EU-landen vaak compensatie krijgen.

Volgens Europese wetgeving moet de vliegmaatschappij zorgen voor compensatie wanneer eigen personeel het werk neerlegt. Dat kan in de vorm van een vervangende vlucht, eventueel bij een andere maatschappij, of een vergoeding van de ticketprijs.

Daarnaast kunnen reizigers ook recht hebben op een aanvullende financiële vergoeding, die afhangt van de precieze omstandigheden van een vlucht, vertelt Beryl Hetharia, jurist bij het Europees Consumenten Centrum (ECC) in Nederland.

Een eventuele vergoeding is afhankelijk van de vliegafstand en van de duur van de vertraging. Bedragen variëren van 250 en 400 tot 600 euro, ongeacht de originele ticketprijs.

Als blijkt dat je met de vervangende vlucht alsnog weinig vertraging oploopt, dan heb je mogelijk geen recht op een vergoeding.

Gratis advies inwinnen

Hetheria adviseert mensen gratis advies in te winnen bij het ECC. Als de vliegmaatschappij na een terechte klacht niet over de brug komt, kunnen gedupeerden kosteloos een klacht indienen bij de Inspectie Leefomgeving en Transport. Die zal dan vervolgens een oordeel vellen.

“Een technisch mankement is geen overmacht”
Paul Vaneker

Een andere optie is om het proces door een claimbureau te laten uitvoeren. De bureaus vragen hier wel een vergoeding voor. Bij veel bedrijven draag je als reiziger alleen bij succes tussen de 20 en 30 procent van je compensatiebedrag af, plus administratiekosten.

De aansprakelijkheid van de vliegmaatschappij houdt op wanneer vluchten worden geschrapt vanwege buitengewone omstandigheden. Dan gaat het bijvoorbeeld om stakingen van bijvoorbeeld douanepersoneel of luchtverkeersleiders.

Een technisch mankement valt daar overigens niet onder, vertelt Paul Vaneker van claimbureau EUclaim. "Het was lange tijd onduidelijk of luchtvaartmaatschappijen zich daarop konden beroepen, maar uiteindelijk heeft de rechter bepaald van niet. Een technisch mankement is dus geen overmacht."

Vliegtuigmaatschappijen moeten wel in alle gevallen zorgen voor de passagier. Dan kan het bijvoorbeeld gaan om eten en drinken of het faciliteren van onderdak.

Maatschappijen willen onder compensatieplicht uitkomen

Claimingo, een bureau dat naast het behandelen van claims ook adviezen geeft, merkt dat veel maatschappijen bij een klacht bereid zijn om te procederen.

"Wij dagvaarden in 40 procent van de gevallen", vertelt Alexander Colenbrander. "En dan merken we dat maatschappijen zaken op alle mogelijke manieren proberen te rekken."

Zo trekken ze de handtekeningen van passagiers in twijfel om onder de compensatieplicht uit te komen. "Het lijkt erop dat ze weinig te verliezen te hebben, aangezien er toch al veel negatieve publiciteit is."

“Maak foto's van de wachtrijen, de drukte en van eventueel gesloten poortjes”
Alexander Colenbrander

Het is overigens ook voor claimbureaus niet altijd duidelijk wie aansprakelijk is. Vertraging door lange wachtrijen op luchthavens is een voorbeeld van zo'n twijfelgeval. "In sommige gevallen stellen we zowel Schiphol als de luchtvaartmaatschappij aansprakelijk", vertelt Colenbrander. "Dan moeten ze onderling maar uitzoeken wie betaalt."

Het bedrijf adviseert reizigers hoe dan ook veel bewijsmateriaal te verzamelen waarmee kan worden aangetoond dat ze op tijd op de luchthaven waren.

"Denk aan je vervoersbewijs naar Schiphol, de parkeerbon, een selfie als je in de rij staat of een appje naar familie of vrienden om te zeggen dat je op de luchthaven bent", zegt Colenbrander. "Maak ook foto's van de wachtrijen, de drukte en van eventueel gesloten poortjes. Oftewel: documenteer zoveel mogelijk."

Eerdere versies van dit artikel verschenen op 19 februari 2018 en 7 juni 2017.