Commissie Sorgdrager zeer kritisch op NVWA en overheid in fipronilrapport

De eiersector en de overheid hebben voedselveiligheid niet hoog genoeg in het vaandel staan, concludeert een commissie onder leiding van oud-minister Winnie Sorgdrager maandag. De commissie heeft onderzoek gedaan naar de fipronilcrisis van vorig jaar.

De commissie stelt daarnaast vast dat het toenmalige kabinet de Tweede Kamer niet goed over die affaire heeft geïnformeerd.

''Laat het niet aankomen op een volgend voedselincident'', waarschuwt de commissie, die wijst op eerdere soortgelijke, maar in een la geëindigde adviezen. ''Hoog tijd voor actie!''

Bij toezichthouder NVWA krijgt voedselveiligheid ''te weinig aandacht'', aldus de commissie. En ook de ministeries die verantwoordelijk zijn voor volksgezondheid en voedselkwaliteit (VWS en LNV) zijn zich onvoldoende bewust van hun taak.

De ministeries zouden bijvoorbeeld meer moeten doen om zelfregulering in de branche te versterken. Nu wordt toezichthouder NVWA daarmee te zwaar belast, terwijl die juist toezicht zou moeten houden.

Wondermiddel

Honderden pluimveebedrijven moesten vorig jaar tijdelijk op slot, omdat fipronil in eieren was aangetroffen. Dit kwam doordat het bedrijf Chickfriend een bestrijdingsmiddel met fipronil had gebruikt om bloedluis bij kippen tegen te gaan.

Volgens de commissie hadden bij kippenboeren ''alarmbellen moeten gaan rinkelen'' toen zich opeens een ''wondermiddel'' tegen die parasiet had aangediend. Het duurde vervolgens te lang voordat er inzicht kwam in de risico's voor de volksgezondheid.

''Economische en financiële belangen mogen nooit voorrang krijgen op het belang van voedselveiligheid'', aldus Sorgdrager.

Risico

De NVWA hoorde al in november 2016 van het gebruik van fipronil op eierbedrijven, maar verzuimde in te grijpen. De zaak werd aan justitie overgedragen, zodat die kon onderzoeken of er sprake was van fraude.

Maar de NVWA had zelf ondertussen verder moeten nagaan of de consument risico liep, vindt de commissie. Dat onderzoek kan, hoewel de NVWA dat steeds heeft tegengesproken, volgens de commissie wel degelijk samengaan.

Topprioriteit

"We moeten ons realiseren dat het voedsel in Nederland wel veilig is", lichtte Sorgdrager toe. "Alleen moeten we voedselveiligheid wel meer op ons netvlies krijgen. Bij veel sectoren is het niet de topprioriteit." Daardoor zijn er volgens Sorgdrager te veel mogelijkheden om te frauderen met de veiligheid van voedsel.

Minister Bruno Bruins (Volksgezondheid) en zijn collega Carola Schouten (Voedselkwaliteit) willen de aanbevelingen van de commissie-Sorgdrager opvolgen, schrijven ze aan de Tweede Kamer. De ministers stellen dat zij de touwtjes steviger in handen moeten nemen om de voedselveiligheid te bewaken.

De commissie uitte ook kritiek op de bezuinigingen die bij de NVWA zijn doorgevoerd. Maar tot meer geld gaat dat volgens Bruins en Schouten niet leiden. Ze wijzen erop dat het kabinet bij zijn aantreden al een extraatje voor de dienst heeft uitgetrokken.

De vondst van fipronil in eieren zorgde er vorig jaar voor dat honderden pluimveebedrijven tijdelijk hun deuren moesten sluiten om de fipronil volledig uit de stallen van de kippen te verwijderen. Daardoor werden tientallen miljoenen euro's schade geleden.

Lees meer over:
Tip de redactie