Achtergrond

De geldpers gaat weer uit, dit moet je weten

Het einde van het opkoopprogramma van de ECB is na ruim drie jaar eindelijk in zicht.

QE, wat is dat ook alweer?

Quantitative Easing, of QE, ken je in het Nederlands waarschijnlijk beter als het 'opkoopprogramma', en dat is precies wat het is. De Europese Centrale Bank koopt op grote schaal staatsobligaties op met 'nieuw' geld. Dat doet de centrale bank sinds 2015.

Waarom was dat nodig?

De banken krijgen zo meer ruimte om meer nieuwe leningen aan bedrijven uit te geven en hypotheken aan particulieren te verstrekken. De inflatie stijgt daardoor (geld wordt minder waard). Ook gaan de rentes omlaag.

Klinkt goed. Waar zit het addertje?

Er zijn ook negatieve bijwerkingen. En daar wijst Klaas Knot, de president van de Nederlandsche Bank, vrij regelmatig op. Knot is nooit een liefhebber van het opkoopprogramma geweest.

Goedkope leningen zorgen er namelijk ook voor dat er krediet wordt verstrekt aan bedrijven die in elke andere situatie al lang failliet zouden zijn geweest; ook wel zombiebedrijven genoemd. Ook is de kans op zeepbellen in de economie groter door QE.

Waarom nu stoppen?

De inflatie in de eurozone lag in mei op 1,9 procent. Dat is precies hoe hoog de ECB 'm wil hebben: "onder, maar vlak bij de 2 procent". Stabiel is de inflatie alleen nog niet.

De kerninflatie, de inflatie zonder de schommelende energie-, tabak- en voedselprijzen, lag in mei op 1,1 procent. Dat is nog flink onder de doelstelling van de ECB, maar wel 0,4 procentpunt hoger dan een maand eerder.

Maar er is vertrouwen dat de inflatie de goede kant op gaat. Peter Praet, de hoofdeconoom van de ECB, zei in april al dat het monetaire beleid zijn vruchten af begint te werpen, en de inflatie op de "middellange termijn" richting de doelstelling gaat.

Volgens Knot, de president van de Nederlandsche Bank, maakt het opkoopprogramma bovendien niets meer uit. "Het is op dit moment dubieus of er nog enig positief effect van uitgaat", zei hij deze maand in de Tweede Kamer.

Wat voor effect heeft het stoppen?

Stoppen met QE zorgt ervoor dat de marktrente weer langzaam omhooggaat, wat huishoudens en bedrijven zullen gaan merken omdat geld lenen weer duurder wordt, denk aan bijvoorbeeld je hypotheek. Om dezelfde reden zullen ook Europese overheden dit gaan merken, omdat ook voor hun geld lenen duurder wordt.

Lees meer over:
Tip de redactie