Marktvolgers hadden afgelopen week even een déjà vu. Met Italië leek opnieuw een euroland in de problemen te komen op de financiële markten. Nu men van de eerste schrik is bekomen, lijkt een nieuwe eurocrisis op korte termijn onwaarschijnlijk, maar de extreme begrotingsvoorstellen van de Vijfsterrenbeweging en de Lega kunnen op langere termijn voor meer onrust zorgen.

Het was even schrikken voor beleggers afgelopen week. De formatie van een nieuwe Italiaanse regering leek op niks uit te lopen en investeerders vreesden nieuwe verkiezingen. De eurosceptici in het land zouden deze nieuwe verkiezingen kunnen gebruiken als referendum over de euro. Uiteindelijken wisten de Vijfsterrenbeweging en de Lega met een andere ministersploeg toch een kabinet te vormen.

Investeerders deden begin deze week op grote schaal Italiaanse staatsobligaties van de hand tegen fors lagere prijzen na het nieuws dat er mogelijk nieuwe verkiezingen kwamen. De rente op een tweejarige obligatie maakte de sterkste beweging sinds de invoering van de euro. Aandelen van Italiaanse banken daalden fors en ook andere bankaandelen werden voor een lagere prijs verkocht.

Is dit de terugkeer van de eurocrisis? Marktvolgers en economen denken van niet. Volgens Richard de Groot, voorzitter van het beleggingscomité van ABN AMRO, zijn er een aantal verschillen met de eurocrisis. Zo groeit de Italiaanse economie op dit moment. In 2011 en 2012 zat het Zuid-Europese land voor de tweede keer in vijf jaar in een recessie en zat ook de wereldeconomie in het slop.

Verder zijn veel van de Italiaanse staatsobligaties nu niet meer in handen van buitenlandse investeerders. Zo zijn de Europese Centrale Bank (ECB), Italiaanse banken en de Italianen zelf de grootste schuldeisers van het de overheid. Ook heeft de ECB in het verleden aangegeven er alles aan te doen om de euro te redden. "De ECB zal niet graag bijspringen, maar zal zeker in actie komen", aldus De Groot.

Ook Maartje Wijffelaars, econoom bij Rabobank, ziet geen nieuwe eurocrisis ontstaan door de onrust in de Italië. "Het risico is wel veel groter dan het was." De nieuwe regering heeft plannen die veel te duur zijn, aldus de econoom. "Die kunnen simpelweg niet allemaal doorgevoerd worden zonder in de problemen te komen."

Grondwet

Wijffelaars denkt dat de Italiaanse partijen uiteindelijk ook niet alles gaan doorvoeren. "Ik denk dat ze uiteindelijk zullen inbinden. Volgens de grondwet kan de president een begroting alleen goedkeuren als die in lijn is met de grondwet." En daarin staan ook de Europese begrotingsregels.

Maar zelfs als de regering alsnog de plannen wil uitvoeren, zijn er de financiële markten. "Je kan wel zeggen: ik ben het er niet mee eens dat ze er zijn en dat ze zo veel druk uitoefenen, maar uiteindelijk moet je wel geld vinden om je beleid te financieren. Je hebt ze wel nodig."

Als blijkt dat de Italiaanse overheid plannen wil doorvoeren die te veel kosten, zullen financiële markten zoveel rente vragen dat die plannen een stuk duurder worden. "Dan denk ik dat deze overheid tot inzicht zal komen dat dat niet gaat."