Kabinet ziet geen mogelijkheid loonsverhoging bankiers aan te pakken

Het kabinet komt niet met maatregelen die het salaris van topbestuurders in de financiële sector, zoals banken en verzekeraars, aan banden kunnen leggen.

Dat laat minister Wopke Hoekstra (Financiën) dinsdag in een brief aan de Tweede Kamer weten.

De vorige regering heeft al laten onderzoeken of de overheid kan ingrijpen in het vaste salaris van werknemers bij een financiële onderneming, maar werd destijds teruggefloten door de Raad van State.  

De regeringsadviseur zag onvoldoende argumenten "voor het ingrijpen op het recht op eigendom", zoals dat is vastgelegd in het Europese Verdrag van de Rechten van de Mens. Hoekstra’s voorganger Jeroen Dijsselbloem zag er daarom vanaf.

"Om diezelfde reden zie ik ook af van verdergaande maatregelen voor alle financiële ondernemingen", aldus Hoekstra.

ING

Er ontstond enkele weken terug vanuit maatschappelijke organisaties en de politiek veel commotie over het voorgenomen besluit van ING om topman Ralph Hamers een loonsverhoging van 50 procent te geven tot ruim 3 miljoen euro per jaar. De bank loopt uit de pas vergeleken met andere multinationals, vindt ING.

Omdat de loonsverhoging vooral zou worden gefinancierd met een uitgebreid aandelenpakket, is de bonuswetgeving hier niet van toepassing. In die wet is afgesproken dat een bonus voor werknemers in de financiële sector niet hoger mag zijn dan 20 procent van het vaste salaris.

Onder meer GroenLinks wil dat de minister van Financiën ook meer te zeggen krijgt over het vaste salaris en heeft met andere oppositiepartijen een wet ingediend. Die wet moet er ook voor zorgen dat de sluiproute wordt gedicht waardoor het vaste deel van bankierssalarissen in bijvoorbeeld aandelenpakketten kan worden uitgekeerd.

De stap stond in schril contrast met de salarisverhoging van 1,7 procent voor het overige ING-personeel. Ook ligt het ontslag van 2.300 medewerkers in oktober 2016 nog vers in het geheugen. 

Bovendien kreeg ING tijdens de kredietcrisis staatssteun van 10 miljard euro en een garantstelling van de overheid op zijn Amerikaanse hypotheekportefeuille. Het volledige bedrag werd met rente eind 2014 terugbetaald.

Al deze factoren zorgden ervoor dat de maatschappelijke en politieke druk op ING zo groot werd, dat de bank het voorgenomen besluit weer introk.

Strenger

Hoekstra wil wel kijken naar drie andere mogelijkheden om de beloning van onder andere bankiers aan te pakken.

Zo moet het ten eerste mogelijk worden een deel van het vaste salaris terug te vorderen van bankbestuurders (of van verzekeraars) als er staatssteun aan de instelling wordt gegeven.

"Hierdoor worden bestuurders persoonlijk verantwoordelijk gehouden als de belastingbetaler (mede) opdraait voor verliezen van falende banken (of verzekeraars)", schrijft Hoekstra.

Daarnaast wil het kabinet dat een beloning in de vorm van aandelen voor minimaal "een aantal jaren" in het bezit van de topbestuurder blijft.

"De belangen van de bestuurder en medewerkers worden daardoor meer in lijn gebracht met het langetermijnbelang van de onderneming", is daarbij het argument van Hoekstra.

Tot slot wil het kabinet kijken hoe bestuurders van banken en verzekeraars zich verplicht in het openbaar kunnen verantwoorden over het beloningsbeleid.

Het salaris moet in verhouding staan tot de maatschappelijke functie van de onderneming, aldus de bewindsman.

Moreel appel 

Het kabinet liet al blijken niet blij te zijn met de voorgenomen salarisverhoging, maar extra wet- en regelgeving voor de sector is weer een stap te ver. Zo liet premier Mark Rutte weten salarisverhoging liever af te dwingen door middel van druk achter de schermen.

Hoekstra schrijft dan ook dat het besluit van de raad van commissarissen van ING om de voorgestelde verhoging in te trekken naar zijn oordeel "de enige juiste uitkomst" is.

"Ik vind het verstandig dat de raad van commissarissen van ING gehoor heeft gegeven aan het moreel appel en de verontwaardiging van maatschappij, klanten, medewerkers en politiek. Ik hoop dat de gehele financiële sector zich hiervan rekenschap geeft."

Het is vooralsnog diezelfde raad van commissarissen die de voorgenomen salarisverhoging in de toekomst niet uitsluit.

Voorzitter van het toezichtsorgaan Jeroen van der Veer noemde vorige week tijdens een hoorzitting in de Tweede Kamer een loonsverhoging noodzakelijk om van ING een "grote, internationale bank" te maken "waar Nederland trots op kan zijn."

Woensdagmiddag debatteert de Kamer met Hoekstra over de loonsverhoging.

Wetgeving onnodig

Chris Buijink, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Banken, vindt dat wetgeving rondom het salaris van topmannen van banken onnodig is. "Er wordt stapsgewijs toegewerkt naar een Europese bankenunie, met als doel dat individuele banken niet meer afhankelijk zullen zijn van overheidssteun als zij in problemen geraken of dreigen om te vallen", zegt hij. Daarnaast is de Nederlandse wetgeving volgens hem al "de strengste van Europa".

Buijink geeft aan dat de bankensector graag het gesprek met "de politiek en de maatschappij" wil voortzetten. Daarnaast gaan de banken volgens hem "met elkaar in gesprek over de lessen die getrokken kunnen worden".

Wil jij elke ochtend direct weten wat je ’s nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!

Tip de redactie