Minister Wopke Hoekstra van Financiën gaat onderzoeken of ING de bonuswetgeving omzeilt met de salarisverhoging voor topman Ralph Hamers. De Tweede Kamer wil een debat met de bewindsman.

"Ik ga kijken hoe de constructie precies in elkaar zit, want dat kan ik op dit moment niet beoordelen", aldus Hoekstra donderdag in de Kamer.

Het huidige kabinet handhaaft het bonusbeleid waarbij een variabele beloning van een financiële instelling niet hoger mag zijn dan 20 procent van het vaste salaris. Omdat het hier niet om een bonus maar om een salarisverhoging in de vorm van aandelen ING gaat, is het bonusplafond niet van toepassing.    

PvdA en GroenLinks vinden dat ING hiermee die wet omzeilt en willen dat Hoekstra de regels aanscherpt. Daar wil de bewindsman nog niet op vooruit lopen. Wel verzekert hij dat er niets wordt veranderd aan de bonuswet. "Wij waren niet van plan en we zijn niet van plan om de bonuswetgeving te versoepelen."

Ook de bankierseed blijft van kracht, al zijn er bij overtreding geen juridische consequenties.

De aandeelhouders hebben het laatste woord over de voorgestelde loonsverhoging. Daar krijgen ze op 23 april de kans voor tijdens de algemene aandeelhoudersvergadering.

Staatssteun

De raad van commissarissen (rvc) gaat over de salarissen, maar de bankensector is volgens Hoekstra niet zomaar een sector. "We hebben als land met ontzettend veel pijn en moeite ervoor gezorgd dat er geen banken omvielen. We zijn een eind op weg met het nemen van goede stappen, maar we zijn er nog niet."

ING kreeg tijdens de kredietcrisis een noodlening van 10 miljard euro en een garantiestelling van de overheid op zijn Amerikaanse hypotheekportefeuille om te voorkomen dat de bank omviel. De staatssteun werd eind 2014 met rente helemaal terugbetaald.

Hoekstra is niet te spreken over de salarisverhoging. Hij voert met individuele bankbestuurders en met de koepelorganisatie regelmatig gesprekken over hoe de sector het verloren vertrouwen van de bevolking kan terugwinnen.

"Salariëring staat in de top één van gevoelige onderwerpen", zei Hoekstra. Hij werd ook pas tot zijn ongenoegen woensdagavond laat door ING op de hoogte gesteld van de details.

Jupiler League

De rvc moet wat Hoekstra betreft maar verantwoorden waarom deze salarisverhoging nodig is. Als het aan de Tweede Kamer ligt, moet de voorzitter van het toezichtsorgaan, Jeroen van der Veer, binnenkort in de Kamer tijdens een hoorzitting tekst en uitleg geven. Die hoorzitting is waarschijnlijk nog voor het Kamerdebat. 

Volgens Van der Veer loopt het salaris van Hamers uit de pas met andere multinationals. "We hebben het telkens uitgesteld, maar nu besloten door te pakken en een grote stap te maken. Ralph Hamers is Eredivisie, maar werd Jupiler League betaald", zei Van der Veer tegen het Het Financieele Dagblad (FD). Hij hoopt daarom op begrip van de ING-medewerkers.

Begrip

Dat begrip zal hij niet vinden in de Kamer. Bijna alle partijen, van links tot rechts en van oppositie tot coalitie, reageerden verontwaardigd op het voornemen. "En dan 'hopen op begrip'. Ik dacht het niet! Aanpakken", laat de SP weten.

"Bizar besluit", vindt D66. De PvdA noemt het "schaamteloos". En volgens het CDA is de gang van zaken "moreel niet te verdedigen".

''Terwijl de topmannen vrolijk doorgraaien - 50 procent erbij - moet de gewone man het met een kruimel doen'', laat PVV-leider Geert Wilders in een reactie weten. Die "kruimel" slaat waarschijnlijk op de loonsverhoging die is afgesproken met het overige ING-personeel. Zij krijgen er in september 1,7 procent bij.

Bonden

Volgens CNV-onderhandelaar Ike Wiersinga heeft de verhoging gevolgen voor het lopende cao-overleg. De FNV vindt dat Hamers al te veel verdiende en dat de verhoudingen met zijn personeel nu nog schever groeien. 

De bond gaat uit van een factor twintig bij het verschil tussen de topman en de laagstbetaalde werknemer. Volgens die maatstaf komt FNV uit op een salaris van ongeveer 1 miljoen euro.

Beleggers

Pensioenbeheerder PGGM wil als aandeelhouder van ING een toelichting op de voorgestelde verhoging. PGGM vraagt zich af ''of de loonsverhoging verstandig is''.

Ambtenarenpensioenfonds ABP stelt in algemene zin dat beloningen ''verantwoord, goed doordacht en transparant'' moeten zijn. Ook moeten die gekoppeld zijn aan ''het realiseren van uitdagende prestaties''. Het ABP gaat pas in april tijdens de algemene aandeelhoudersvergadering in op de beloning van Hamers. 

Eumedion, de belangenvereniging van institutionele beleggers, laat ook weten met ING te willen praten.

Onterecht

De Nederlandse vereniging van Commissarissen en Directeuren (NCD) noemt de kritiek vanuit politieke hoek onterecht. Volgens de organisatie is het aan de raad van commissarissen, de aandeelhouders, de ondernemingsraad en de klanten van de bank om zich hier druk over te maken.

Dat de politiek zich met het salaris van Hamers bemoeit, is volgens NCD-directeur Gerard van Vliet typisch Nederlands: "We staan maar al te graag klaar met ons 'domineesvingertje' om iedereen de les te lezen als het ons uitkomt. Als je internationaal mee wilt spelen, is dat niet echt constructief."

Hij benadrukt dat bestuurders van internationale banken meer verdienen.