De EU zal Amerikaanse landbouwproducten, staal en industriële producten met tegenheffingen treffen als president Donald Trump zijn dreiging met een handelsoorlog doorzet. 

Ook stapt Brussel in dat geval naar de Wereldhandelsorganisatie (WTO), aldus EU-commissaris Cecilia Malmström (handel). De WTO kan een onderzoek instellen dat ertoe kan leiden dat de VS de heffingen moet intrekken.

Trump heeft aangekondigd een globaal tarief van 25 procent op staalimporten en 10 procent op aluminium te zullen heffen. In Nederland dreigt Tata Steel in het bijzonder te worden getroffen.

Volgens Malmström draait Trumps plan puur om protectionisme. ''De overproductie van staal op de wereldmarkt wordt hiermee niet opgelost.''

Strafheffingen

De beoogde Europese 'strafheffingen' vertegenwoordigen een waarde van 2,8 miljard euro, de schade die de EU volgens de Brusselse rekenmeesters zal oplopen. Malmström zei ook dat ''duizenden banen in de EU worden bedreigd". 

De Europese Commissie hoopt dat een handelsconflict met de VS nog kan worden vermeden door een dialoog met de Amerikanen. Tegelijk houdt ze contact met andere landen die het slachtoffer van de importheffingen kunnen worden om tegenmaatregelen internationaal te coördineren.

EU-president Donald Tusk stelt een speciaal handelsdebat voor op de volgende EU-top op 22 en 23 maart in Brussel. ''Het doel daarvan moet helder zijn: de wereldhandel moet in stand gehouden worden. En als het nodig is beschermen we Europa tegen handelsverstoringen.''

IMF

Christine Lagarde, topvrouw bij het Internationaal Monetair Fonds (IMF), verklaarde woensdag dat niemand gebaat is bij een handelsoorlog. Zij vreest voor de handelsbarrières die andere landen mogelijk opwerpen en de impact daarvan op de wereldwijde economische groei. Deze bestempelde Lagarde als ernstig.

Ze hoopt dat Trump zijn plannen niet doorvoert. ''Over het algemeen levert een handelsoorlog alleen maar verliezers op, aan beide kanten", aldus de Française.

Voet bij stuk

Trump houdt, ondanks aanzwellende kritiek op zijn plannen, voet bij stuk. Hij waarschuwde de Europese Unie voor een ''fikse belasting" voor het niet eerlijk handelen met de Verenigde Staten.

Het grote handelstekort van de VS noemde de president een belangrijke reden waarom de VS een eventuele handelsoorlog zouden "winnen".

Nieuwssite Axios meldt woensdag op basis van ingewijden in het Witte Huis dat Trump het besluit tot invoering van de importheffingen donderdag zal tekenen. Naar verluidt hebben juridisch medewerkers van Trump overuren gedraaid. 

Ook onder Republikeinen bestaat verzet tegen de plannen. Trumps economische topadviseur Gary Cohn heeft zelfs uit onvrede zijn vertrek aangekondigd.

Teleurgesteld

Vanuit het Verenigd Koninkrijk is met teleurstelling gereageerd op de beslissing van Trump. De Britse regering is in afwachting van verdere details.

''We zijn duidelijk teleurgesteld over de intentie van de president, maar we weten nu nog niet exact wat er concreet staat te gebeuren", aldus onderminister Greg Hands.

Ook de Australische premier Malcolm Turnbull wijst erop dat een handelsoorlog geen winnaars kent. Hij dringt er bij andere landen op aan geen vergeldingsmaatregelen te nemen in een reactie op de importheffingen.

Tata Steel 

Staalreus Tata Steel maakt zich ondertussen zorgen over de importheffingen. Volgens de leiding van de Europese divisie van Tata, waar ook de productielocatie in IJmuiden onder valt, zijn ''passende maatregelen" nodig om een negatief effect voor de Europese markt te voorkomen.

Volgens commercieel directeur Henrik Adam van Tata Steel Europe, dat op het punt staat te fuseren met het Duitse ThyssenKrupp, wordt de Europese markt mogelijk gedwongen om staal op te nemen dat eigenlijk was bedoeld voor de Amerikaanse markt. Hij benadrukte verder dat de VS een belangrijke handelspartner is. Tata Steel Europe slijt daar jaarlijks voor een half miljard euro aan staal.