Achtergrond

Kalme topacademica Yellen legde nadruk op arbeidsmarkt

Janet Yellen neemt na vier jaar aan het hoofd te hebben gestaan van de Federal Reserve, het Amerikaanse stelsel van centrale banken, afscheid van een van de machtigste posities in de financiële markten.  

Zij laat haar opvolger Jerome 'Jay' Powell een groeiende economie, lage werkloosheid en lage inflatie na. Maar hij krijgt ook de ondankbare taak om de balans van de Federal Reserve te verkleinen en de rente te verhogen zodat de Amerikaanse centrale bank klaar is om de volgende recessie aan te pakken.

Wat is het oordeel over het voorzitterschap van Yellen? NU.nl vraagt twee marktkenners.

Sylvester Eijffinger, hoogleraar financiële economie aan de Universiteit van Tilburg, zag Yellen eerder nog in levenden lijve op een conferentie van de ECB. Hij noemt haar een topacademica. Doordat ze van origine een arbeidseconome is, legt zij ook de nadruk op de doelstellingen voor economische groei, vertelt hij.

Tempo

Bij de Federal Reserve kan dat ook. In tegenstelling tot de ECB, die alleen een inflatiedoelstelling heeft, hoort de Fed er ook voor te zorgen dat de Amerikaanse economie groeit en de werkloosheid laag is.

Maar volgens Eijffinger is de bank daarin te ver doorgeschoten. Hij wijst erop dat de Fed ooit een werkloosheidsdoelstelling van 6 tot 7 procent heeft ingesteld als het moment waarop de geldkraan zou worden dichtgedraaid.

Maar die doelstelling is al een paar jaar geleden gehaald, merkt Eijffinger op. En de Fed verhoogt de rente wel, "maar in een tempo waar ik mij zorgen over maak", aldus de monetair econoom. Volgens hem is de centrale bank te laat met maatregelen, "terwijl een centrale bank de controle moet hebben".

Oververhitting

Volgens Eijffinger is er al sprake van enige oververhitting in de Amerikaanse economie en vooral in aandelenmarkten. "Er moet een correctie plaatsvinden. Dat wil niet zeggen dat het dit jaar gaat knappen, maar hoe langer het duurt, hoe harder de klap zal zijn."

Maar voor centrale bankiers is het ook moeilijk op de rem te gaan staan, legt Eijffinger uit. "Centrale bankiers zijn net mensen. Dat vergeten anderen wel eens. Centrale bankiers willen niet verantwoordelijk zijn voor de volgende recessie. Maar die recessie komt er toch aan. De vraag is: wordt het een kleine of een grote recessie? Ik heb liever een kleine recessie."

Bill Diviney, die als econoom bij ABN Amro de Amerikaanse markten in de gaten houdt, vindt dat Yellen het Amerikaanse monetair beleid vrij goed heeft geleid, rekening houdend met de uitdagingen waar de Fed voor stond.

"De economie draait goed, de werkloosheid is laag, maar de inflatie is niet waar ze die willen hebben." Normaliter is de inflatie wel iets hoger met sterke economische groei en lage werkloosheid. "Hun aanpak is geweest om geleidelijk de stimuleringsmaatregelen af te bouwen op een manier die niet voor grote verstoringen zorgt. En ik denk dat ze dat goed is gelukt."

Onrust 

Hij wijst op de onrust op de financiële markten toen de voorganger van Yellen, Ben Bernanke, bekendmaakte minder geld in de financiële markten te willen stoppen. Tijdens deze zogeheten 'taper tantrum' stegen de prijzen van obligaties op korte termijn fors. Maar toen Yellen vorig jaar eenzelfde boodschap aankondigde, bleef de rust bewaard door de goede communicatie van Yellen, aldus Diviney.

"Natuurlijk leerde de Fed ook van de eerste ervaring, maar ik had het gevoel dat Yellen zeker een belangrijk onderdeel hierin was", legt hij uit. Het vinden van fouten in de termijn van Yellen, vindt Diviney moeilijk. "Er was een periode waarin de Fed vooral wees naar externe ontwikkelingen zoals de Brexit om beleidswijzigingen uit te stellen. Hoewel dit natuurlijk makkelijk te zeggen is achteraf."

Lees meer over:
Tip de redactie