TOKIO - Japan heeft de meest vergrijsde bevolking ter wereld. Dat heeft grote gevolgen. Zo sluiten steeds meer winkels de deuren omdat er geen opvolger te vinden is. Ook verhoogde de Japanse overheid onlangs de eigen bijdrage voor medische hulp van 20 naar 30 procent van de premies. Verder woedt in het land de discussie om de pensioengerechtigde leeftijd van 60 jaar te verhogen.

Japan is in dat opzicht een interessant studieobject voor Nederland. Ook wij krijgen te maken met flinke vergrijzing. Nu is ongeveer 16 procent van de bevolking ouder dan 60 jaar, maar over enkele decennia is dat ruim een kwart, blijkt uit een studie van de Verenigde Naties. In Japan is nu al meer dan 25 procent van de bevolking ouder dan 60. Twintig jaar geleden, in 1985, was dat nog 15 procent.

"De veroudering heeft grote gevolgen voor het aantal winkels in Japan", zegt detailhandelsspecialist T. Moriyama. "Bijna 70 procent van de winkels heeft niet meer dan vier werknemers. Die kleine 'papa en mamawinkels' zijn een soort traditie. Mensen die met pensioen gaan, kunnen tegenwoordig vaak geen opvolging vinden. Daarom verdwijnen deze zaken in hoog tempo."

In 1985 kende 83 procent van alle winkels nog vier of minder werknemers. Twee jaar geleden was dat gezakt tot 68 procent. Ook het aantal neemt snel af. In 1991 waren er meer dan een half miljoen van deze zaken. Twee jaar geleden waren het er minder dan 350.000. "We gaan de Europese ontwikkeling achterna", denkt Moriyama. "Kleine winkels verdwijnen en de winkels groeien flink in omvang."