BRUSSEL - De Europese landen hoeven niet langer bang te zijn voor boetes uit Brussel als ze hun begrotingstekorten enigszins laten oplopen. Bovendien knijpt de EU een oogje dicht voor de hoge tekorten van Duitsland, omdat dat land aanhikt tegen de enorme kosten van de hereniging met de failliete voormalige DDR.

Dat is de kern van een akkoord waarover de Europese ministers van Financin het zondagavond eens zijn geworden. Vrijwel alle landen kunnen in aanmerking komen voor soepele behandeling.

Zalm

Minister Zalm, lange tijd tegenstander van versoepelingen, benadrukte echter dat nadrukkelijk is vastgelegd dat landen alleen op een coulante houding kunnen rekenen bij lichte, tijdelijke overtredingen. Hij noemde het akkoord "een zeer verdedigbaar compromis". De ministers hebben niet vastgelegd hoe licht een lichte overtreding is en hoe lang tijdelijk is.

Wiedervereinigung

De Duitsers hebben tot het laatste moment gevochten voor een speciale behandeling in verband met de dure 'Wiedervereinigung'. Zij hebben voor elkaar gekregen dat de EU ook daarmee rekening houdt. De Duitse minister Eichel is blij dat "voor het eerst erkend wordt dat Duitsland zware lasten te dragen heeft". Zijn land gaat al jaren gebukt onder hoge tekorten. Bij de nationale verkiezingen volgend jaar kan de Duitse regering procedures uit Brussel missen als kiespijn.

In de huidige regels hangt eurolanden met tekorten van meer dan 3 procent van het bruto binnenlands product, een boete boven het hoofd. Dat is ooit ingesteld om de euro een sterke munt te maken, wat tot een lagere rente leidt.

Uitzonderingen

Straks komen er allerlei uitzonderingen op die regel. Zo hoeven landen die kampen met een economische krimp of stilstand, niet langer bang te zijn voor sancties. Ook een land dat hervormingen doorvoert die op korte termijn geld kosten maar op termijn aantoonbaar juist goedkoper zijn, krijgt voortaan vergiffenis. Verder krijgen landen met te hoge tekorten een jaar langer de tijd om het tekort terug te dringen.

Frankrijk en Duitsland

Frankrijk en Duitsland wilden nog verder gaan. Zij wilden bepaalde overheidsuitgaven helemaal buiten de boeken houden. Frankrijk noemt als voorbeeld defensie en wetenschap, en Duitsland komt met de subsidies aan de voormalige DDR op de proppen, goed voor ruim 100 miljard euro per jaar. Andere landen vonden dat te ver gaan.

In het akkoord wordt geen enkele uitgave helemaal weggecijferd. Wel moet de EU rekening houden met uitgaven die volgens de lidstaat in kwestie 'relevant' zijn. De ministers benadrukten na afloop dat dat niet inhoudt dat een land automatisch de zegen uit Brussel krijgt als het maar een goede smoes verzint. De Europese Commissie en later de Europese ministers moeten de aangevoerde argumenten immers beoordelen.