BRUSSEL - Europese landen worden binnenkort minder streng aangepakt als ze hun begrotingstekorten enigszins laten oplopen. Bovendien knijpt de EU een oogje dicht voor de hoge tekorten van Duitsland, omdat dat land aanhikt tegen de enorme kosten van de hereniging met de failliete voormalige DDR.

Dat is de kern van een akkoord waarover de Europese ministers van Financiën het zondagavond vrijwel eens zijn geworden. Het laatste woord is aan de Europese leiders tijdens de top dinsdag en woensdag. Zij moeten de nieuwe regels onderschrijven.

Tekort

De Duitsers hebben tot het laatste moment gevochten voor een speciale behandeling in verband met de dure "Wiedervereinigung". Zondagavond werden de ministers het erover eens dat het Duitse tekort tijdelijk een half procent hoger mag zijn. Alleen over enkele technische punten praatten de bewindslieden tot laat in de avond verder.

Over andere versoepelingen waren ze het al eerder eens geworden. In het huidige reglement hangt eurolanden met tekorten van meer dan 3 procent van het bruto binnenlands product, een boete boven het hoofd. Dat is ooit ingesteld om de euro een sterke munt te maken, wat tot een lagere rente leidt.

Uitzonderingen

Straks komen er allerlei uitzonderingen op die regel. Zo hoeven landen die kampen met een economische krimp of stilstand, niet langer bang te zijn voor sancties. Ook een land dat hervormingen doorvoert die op korte termijn geld kosten maar op termijn aantoonbaar juist goedkoper zijn, krijgt voortaan vergiffenis. Verder krijgen landen met te hoge tekorten een jaar langer de tijd om het tekort terug te dringen.

Nederland heeft altijd gepleit voor strikte regels, maar zal deze versoepelingen toch slikken. Zonder aanpassing van de voorschriften zullen de meeste andere landen immers elke poging om ze af te dwingen, tegenhouden.

Frankrijk en Duitsland wilden nog verder gaan. Zij wilden bepaalde overheidsuitgaven helemaal buiten de boeken houden. Frankrijk noemde als voorbeeld defensie en wetenschap, en Duitsland kwam met de subsidies aan de voormalige DDR op de proppen, goed voor ruim 100 miljard euro per jaar. Andere landen vonden dat te ver gaan.

Hogere schulden

In het akkoord staat nu dat de EU "rekening moet houden" met uitgaven die volgens de lidstaat in kwestie "relevant" zijn. De Oostenrijkse minister Grasser vindt dat veel te ver gaan: "Een vrijbrief voor steeds hogere schulden", zei hij vlak voor aanvang van de vergadering.

Sommige diplomaten zijn genuanceerder. "Ieder land kan van alles aandragen." Ze stellen dat het uiteindelijk aan de onafhankelijke Europese Commissie is om de aangevoerde argumenten al dan niet serieus te nemen.