Bijstandsgerechtigden gaan er nauwelijks op vooruit onder het kabinet-Rutte III. Rijkere gepensioneerden moeten daarnaast met koopkrachtdaling rekening houden. Dat heeft het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) becijferd.

Door de plannen uit het regeerakkoord heeft een alleenstaande in de bijstand aan het eind van de regeerperiode in 2021 per maand waarschijnlijk 21 euro meer te besteden dan dit jaar. Voor een alleenstaande met een kind is dat 15 euro.

Dat hun situatie maar zo weinig verbetert komt doordat zij als niet werkenden geen voordeel hebben van de hogere arbeidskorting en omdat de uitkeringen minder stijgen dan de lonen.

Ook stijgt het belastingtarief in de eerste schijf, waar het grootste deel van hun inkomen in valt, met ongeveer 0,35 procentpunt.

Dit kabinet wil namelijk per 2019 het aantal belastingschijven terug brengen tot twee. Tot 68.600 euro geldt een tarief van 36,93, daarboven wordt inkomen met 49,5 procent belast.

Over de hele linie stijgt de koopkracht voor bijstandsgerechtigden met 2 procent tot medio 2021.

Gepensioneerden

Wie de AOW-leeftijd al is gepasseerd profiteert niet van de loonstijging, aldus het Nibud. Het kabinet-Rutte III komt wel met maatregelen om ouderen wat te helpen in de portemonnee.

Zo wordt de maximale ouderenkorting verhoogd en wordt de ouderenkorting in 2021 geleidelijk afgebouwd in plaats van met grote stappen.

Voor gepensioneerden geldt: hoe groter het aanvullend pensioen is, hoe lager de koopkrachtstijging onder deze regering. Sommige AOW'ers met een aanvullende oudedagsvoorziening gaan er zelfs op achteruit.

Kortom; de maatregelen zijn met name voordelig voor ouderen met alleen AOW of een klein aanvullend pensioen.

Werkenden en kinderen

Het was al bekend dat werkenden er op vooruit gaan. Deze groep profiteert vooral van lagere belastingtarieven en hogere arbeidskorting.  

De verschillen van de verschillende huishoudens zijn klein. Het Nibud verwacht dat de koopkracht met gemiddeld 4 tot 6 procent stijgt in de komende kabinetsperiode. 

Stellen met kinderen houden eveneens meer over. Dit kabinet trekt vanaf 2019 meer geld uit voor de kinderbijslag, kinderopvangtoeslag en het kindgebonden budget. 

Volgens het Nibud profiteert met name de alleenverdiener met kinderen van de kabinetsmaatregelen. 

BTW-verhoging 

Het Nibud bekeek ook wat de verhoging van het lage btw-tarief van 6 procent naar 9 procent uitmaakt voor de portemonnee. Onder dit btw-tarief vallen bijvoorbeeld voedingsmiddelen.

De btw-verhoging leidt tot een verhoging van de inflatie met 0,7 procentpunt. Een paar in de bijstand met twee kinderen verliest daardoor grofweg 15 euro in de maand aan koopkracht. Een procentueel groter gedeelte van hun inkomen gaat op aan voeding, waardoor ze relatief veel nadeel hebben van de btw-verhoging.

Huur

Het afschaffen van de huidige inkomensgrens in de huurtoeslag pakt voor sommige huishoudens heel gunstig uit. Huishoudens die nu geen recht op huurtoeslag hebben, krijgen dat in 2021 wel.

Een alleenstaande oudere met AOW en een aanvullend pensioen van 7.500 euro gaat er in 2021 bijna 10 procent op vooruit, dit is 166 euro per maand. Als diegene in een woning woonde zonder huurtoeslag zou hij slechts 1,6 procent, 27 euro per maand, meer te besteden hebben.

Huishoudens met een eigen woning en hypotheek hebben een iets minder hoge koopkrachtstijging dan niet- woningbezitters met eenzelfde woonlast. Ze ondervinden nadeel van de lagere belastingtarieven en van de afbouw van de hypotheekrenteaftrek.

Het Nibud tekent bij alle cijfers wel aan dat er in de komende kabinetsperiode, in principe tot 2021, veel onverwachte dingen kunnen gebeuren.