DEN HAAG - De verzekeraars zien geen brood in het nieuwe WAO-stelsel, zoals het kabinet dat volgend jaar wil invoeren. Dat blijkt uit een brief die het Verbond van Verzekeraars donderdag aan premier Balkenende en de ministers De Geus (Sociale Zaken), Zalm (Financiën) en Brinkhorst (Economische Zaken) heeft geschreven.

Volgens het kabinetsplan moeten zowel uitkeringsinstantie UWV als particuliere verzekeraars de verzekering voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten uitvoeren. Hun onderlinge concurrentie moet ervoor zorgen dat ze beter hun best doen zieke werknemers weer aan de slag te helpen. Maar volgens de verzekeraars ontbreekt een eerlijke startpositie ten opzichte van het UWV, die nu al de WAO uitvoert.

Financiering

De private verzekeraars hebben in tegenstelling tot de publieke uitvoerder geen WAO-fonds als dekking voor de uitkeringen achter de hand en moeten helemaal vanaf nul beginnen met hun financiering. Hierdoor zullen ze in het begin hogere premies in rekening moeten brengen bij werkgevers.

Dinsdagavond concludeerde het kabinet nog na een overleg met de verzekeraars, werkgevers en de vakbeweging dat de nieuwe, strengere WAO toch per 1 januari 2006 kan ingaan. Begin vorige maand ontstond daarover twijfel, omdat het UWV zei niet op tijd klaar te zijn voor de uitkeringen van gedeeltelijk arbeidsongeschikten.

Doorzetten

De klacht van de verzekeraars over hun slechte positie, betekent niet dat het nieuwe stelsel op de tocht komt te staan. Ook zonder de verzekeraars kan het kabinet de plannen doorzetten.

Loonaanvulling

Kern van de nieuwe Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA), zoals de WAO straks gaat heten, is dat alleen 'volledig' arbeidsongeschikten nog een uitkering krijgen. Werknemers die 35 tot 80 procent zijn afgekeurd, komen in de regeling Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA) en krijgen in principe alleen een loonaanvulling voor dat deel dat ze niet kunnen werken.

Uitvalrisico

Het kabinet denkt de problemen bij het UWV te omzeilen door de uitkeringsinstantie volgend jaar een vaste premie in rekening te laten brengen bij werkgevers voor de WGA. Eerder was juist de bedoeling om de premiekosten voor werkgevers geheel af te stemmen op het daadwerkelijke ziekteverzuim en uitvalrisico binnen organisaties, maar dat kan pas per 1 januari 2007.

Aantrekkelijker

Door de UWV-premie in 2006 met een toeslag te verhogen, wil het kabinet het verschil tussen de publieke en private uitvoering met de helft verkleinen. Zo moet het voor verzekeraars aantrekkelijker worden om volgend jaar toch in te stappen. Volgens het Verbond biedt de toeslag echter geen soelaas.

Tachtig procent

Verzekeraars verwachten dat met de toeslag zoals het kabinet voorstelt, maximaal 4 procent van de WGA-markt voor hen toegankelijk wordt. Volgens het Verbond biedt pas een opslag die het verschil met de premies van het UWV 80 procent overbrugt, "uitzicht op reële marktwerking. Dan zal ongeveer 19 procent van de markt toegankelijk worden voor verzekeraars".

Geen keuze

MKB-Nederland zegt het zeer te betreuren als verzekeraars afhaken. De gekozen weg door het kabinet zorgt er volgens secretaris sociale zaken K. Kuiper van de werkgeversorganisatie voor dat het verschil tussen publiek en privaat substantieel groot lijkt te worden, zodat er geen keuzemogelijkheid meer is voor bedrijven.

Geen marktwerking

"En sprake is van gedwongen winkelnering bij het UWV." FNV-bestuurder T. Heerts hekelt de aanpak van het kabinet. "Dit betekent dus geen marktwerking." Volgens hem had deze situatie voorkomen kunnen worden als dinsdagavond tijdens het overleg met verzekeraars al over concrete premiestelling en toeslagen was onderhandeld.

Meegewogen

Een woordvoerder van minister de Geus zegt dat de klacht van de verzekeraars vrijdag meegewogen zal worden bij de besluitvorming over de WIA in het kabinet. Hij stelt dat de hoogte van de premies deze zomer pas echt duidelijk wordt als de meest actuele cijfers over instroom in de WAO naar buiten komen.