Tata Steel en ThyssenKrupp voegen Europese staalactiviteiten samen

Het Indiase Tata Steel, het moederbedrijf van de staalfabriek in IJmuiden, en het Duitse Thyssenkrupp hebben een intentieovereenkomst gesloten over het samengaan van hun Europese staalactiviteiten.

Dat maken beide bedrijven woensdag bekend. Het hoofdkantoor van de joint venture, die de naam thyssenkrupp Tata Steel zal krijgen, komt in de regio Amsterdam te staan.

Het gecombineerde bedrijf heeft een jaaromzet van ongeveer 15 miljard euro en zal werk bieden aan ongeveer 48.000 mensen. De top zal bestaan uit een gelijke verdeling van het management van beide bedrijven.

Als gevolg van de fusie zullen naar verwachting ongeveer vierduizend mensen hun baan verliezen. De helft daarvan betreft ondersteunend personeel en de andere helft productiemedewerkers. 

IJmuiden

Het banenverlies zal gelijk verdeeld worden over beide bedrijven. Of en hoeveel banen er in IJmuiden op de tocht staan, werd niet bekendgemaakt.

Volgens een woordvoerder van Tata Nederland is geenszins zeker of en in hoeverre de reorganisatie gepaard zal gaan met gedwongen ontslagen, omdat het bedrijf een behoorlijk natuurlijk verloop kent. Dat komt ook door vergrijzing bij het personeel. Eventuele ontslagen in IJmuiden zullen volgens de zegsman in overleg met bonden en personeel worden afgewikkeld.

In een toelichting op de plannen zegt ook topman Hans Fischer dat de reorganisatie mogelijk zonder gedwongen ontslagen kan gaan. Enerzijds zal een deel van de reductie lopen via natuurlijk verloop. Daarnaast worden mogelijk een aantal niet-kernonderdelen van Tata verkocht, waarmee personeel ook overgaat naar de nieuwe eigenaar.

Alle locaties

In Nederland werken ongeveer tienduizend werknemers voor Tata Steel. Daarnaast zijn er zevenduizend mensen werkzaam in het Verenigd Koninkrijk en nog eens vierduizend elders in Europa. Naar verwachting zal op alle locaties gesneden worden.

Volgens Fischer is het zaak om personeelsvertegenwoordigers en vakbonden, die geschokt waren over de banenreductie, snel over de te nemen stappen te informeren. Fischer sprak van ''een misverstand" dat uit de wereld moet worden geholpen. ''Het moment is nu gekomen om vakbonden en personeel mee te nemen in het proces."

Fischer wil desgevraagd niet speculeren over het eventueel mislukken van de onderhandelingen en wat dat zou betekenen voor de productielocatie in IJmuiden, die volgens Tata zeer winstgevend en efficiënt is.

De kostenvoordelen worden geraamd op structureel 400 miljoen tot 600 miljoen euro. Onder meer de commerciële divisies, onderzoeksafdelingen en andere ondersteunende diensten zullen worden samengebracht.

Later wordt ook gekeken hoe de capaciteit en de faciliteiten van de staalfabrieken in IJmuiden, Duisburg en Port Talbot kunnen worden verbeterd.

Seinen op rood bij personeel

Het personeel van Tata Steel in IJmuiden ziet niets in de voorgenomen fusie van de Europese tak van Tata Steel en het Duitse Thyssenkrupp. Dat komt onder meer doordat nog niet bekend is wat de fusie betekent voor de werkgelegenheid bij de voormalige Hoogovens.

Volgens voorzitter van de centrale ondernemingsraad Frits van Wieringen staan, gelet op de informatie die nu voorhanden is, in IJmuiden alle ''seinen op rood".

Hij had woensdagmorgen overleg met de leiding van Tata Nederland. Van Wieringen was al bevreesd dat de fusie gepaard zou gaan met het schrappen van banen. Van Wieringen benadrukt dat altijd is ontkend dat een samengaan gepaard zou gaan met ontslagen. ''Maar dat gebeurt nu dus wel."

Strijd

De ondernemingsraad verwacht een ''spijkerhard gevecht" over banen tussen Nederland en Duitsland. Het orgaan spreekt van een herhaling van de strijd die er was bij de vorming van voorloper Corus en later bij de overname door Tata.

''De afgelopen jaren heeft Tata Steel in Europa met vallen en opstaan geprobeerd de enorme problemen van de divisie in het Verenigd Koninkrijk op te lossen. En nu worden we in IJmuiden weer in een onzeker avontuur gestort", aldus de voorzitter.

Lange weg

Volgens Van Wieringen zijn er nog wel meer zaken niet duidelijk en is er volgens hem nog een ''lange weg te gaan" alvorens de fusie een feit is. Zo is er nog geen businessplan bekend en ontbreekt het aan een financiële onderbouwing. Ook de toekomst van het staalbedrijf is volgens de voorzitter van de ondernemingsraad nog ongewis.

ThyssenKrupp zou volgens Van Wieringen ooit hebben geroepen eigenlijk niets in staal te zien. ''Wat als de Duitsers op korte termijn besluiten om weer uit de joint venture te stappen. Wat betekent dat voor de toekomst van het bedrijf", vraagt hij zich hardop af. ''Met wat we nu weten, zullen wij de fusieplannen zeker niet steunen."

Het proces gaat nu de fase van boekenonderzoek en het uitonderhandelen van een definitieve overeenkomst in. De bedrijven hopen de definitieve overeenkomst begin volgend jaar te ondertekenen. De fusie moet eind 2018 worden afgerond. Daarbij zijn de bedrijven ook nog afhankelijk van goedkeuring door de betreffende autoriteiten.

Tata en ThyssenKrupp waren tijden in onderhandeling over een samenvoeging van hun Europese staaldivisies. Er was veel weerstand tegen, uit vrees voor grootschalig banenverlies.

'Opsteker voor Nederland'

VNO-NCW is verheugd over de fusie. De werkgeversorganisatie noemt de komst van het hoofdkantoor naar Amsterdam een opsteker voor Nederland. 

Het hoofdkantoor brengt hoogwaardige banen en een belangrijk beslissingscentrum naar ons land, zegt voorzitter Hans de Boer. Daarnaast is het ook ''een erkenning van het goede Nederlandse vestigingsklimaat".

De Boer benadrukt wel dat het met de fusie van belang is dat de Nederlandse tak van het fusiebedrijf, het voormalige Hoogovens in IJmuiden, zich autonoom kan ontwikkelen. Hij wijst daarbij op het economische belang van het bedrijf in Nederland met zijn tienduizend werknemers en zijn voortrekkersrol op de vlakken van duurzaamheid en innovatie.

Blij

"FME is blij dat het hoofdkantoor van Tata Steel en Thyssenkrupp in Amsterdam wordt gevestigd. Ook is het goed dat R&D in Nederland behouden blijft", zegt Ineke Dezentjé Hamming-Bluemink van werkgeversorganisatie FME woensdag in een reactie.

"Het is wel belangrijk dat de investeringsruimte en verdienvermogen voldoende gewaarborgd blijft voor Tata Steel Nederland. Want zo blijft in Nederland een van de beste staalproducenten van de wereld gevestigd."

Premier Mark Rutte noemt de fusie "goed nieuws'. Op Twitter schrijft de minister-president: "Dit versterkt de leidende rol van Tata Steel IJmuiden als een van de meest efficiënte en duurzame staalfabrieken ter wereld."

Ook demissionair minister Henk Kamp van Economische Zaken noemt het goed nieuws dat ervoor is gekozen Nederland als locatie voor het Europese hoofdkantoor te kiezen. "Dit zorg voor behoud van hoogwaardige banen in Nederland en levert inkomsten op."

Vakbonden

De FNV laat weten vanwege het grote banenverlies tegen de voorgenomen fusie te zijn. "We zullen er alles aan doen om die te voorkomen. Ook acties zijn daarbij niet uitgesloten", aldus Aad in 't Veld, bestuurder FNV Metaal. 

FNV Metaal maakt zich bovendien zorgen over de beslissingsbevoegdheid van de vestiging in IJmuiden. Die heeft juist voor een sterke positie gezorgd, vindt In 't Veld. 

Vakbond CNV wil zich vooral hard maken voor goede regelingen voor eventueel boventallig verklaard personeel. Volgens CNV is de voorgenomen banenreductie bij Tata en Thyssenkrupp, inherent aan fusies van grote bedrijven.

Het is logisch dat gekeken wordt naar kostenvoordelen, aldus de bond, die naar eigen zeggen klaarstaat voor het personeel. ''Kom maar door met regelingen en geld", aldus een woordvoerder.

Verder wijst CNV erop dat een fusie mogelijk zelfs het beste is voor de toekomst van de bedrijven, maar dat er voor nu te weinig informatie voorhanden is om daarover een mening te vormen. ''We weten ook niet wat er gebeurt met IJmuiden als de fusie er niet komt", aldus CNV.

Lees meer over:
Tip de redactie