Toezichthouder ziet te weinig verbetering bij accountants

De accountantsorganisaties die de boeken mogen controleren van banken en beursgenoteerde bedrijven, laten nog altijd te veel steken vallen.

Niet alleen het werk dat zij leveren, maar ook de cultuur en aansturing van de firma's laat sinds 2014 te weinig verbetering zien, blijkt uit twee woensdag gepubliceerde onderzoeken van de Autoriteit Financiële Markten (AFM).

Nog geen van de onderzochte organisaties voldoet aan de verwachtingen, al hebben Deloitte, PwC en KPMG op het gebied van gedrag en cultuur wel meer bereikt dan de overige accountantsbureaus.

Te makkelijk

De Grote Vier, zoals Deloitte, PwC, KPMG en EY ook wel worden genoemd, geven nog altijd te vaak te makkelijk een goedkeurende verklaring bij een jaarrekening.

De AFM heeft 32 wettelijke controles tegen het licht gehouden. In negentien gevallen was de controleverklaring onvoldoende onderbouwd. Het ging daarbij om ''ernstige tekortkomingen'', zei AFM-bestuurder Gerben Everts.

Fouten

Zo wordt onvoldoende gecontroleerd wat een onderneming doet om fouten in de boekhouding te voorkomen. Verder worden detailcontroles en cijferanalyses niet goed uitgevoerd.

De aard van de tekortkomingen is vergelijkbaar met de resultaten van een vorig onderzoek in 2014, aldus de toezichthouder.

Traag

Waar het gaat om hun eigen organisatie, bewegen de accountantsbureaus vooral te traag. Ook hebben zij te weinig inzicht in de effecten van de veranderingen die zij wel doorvoeren. Het lukt nog niet om doelstellingen te vertalen in concreet gewenst gedrag van medewerkers.

De AFM is teleurgesteld over de uitkomsten maar ziet nog geen aanleiding om aanbevelingen te doen voor aanscherping van wet- en regelgeving.

Wel vindt de toezichthouder dat de accountantsorganisaties veel meer werk moeten maken van de veranderingen die nodig zijn om de kwaliteit structureel te verbeteren. Everts sluit niet uit dat de toezichthouder boetes zal opleggen.

Sneller

De Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) stelt in een reactie dat de rapporten bevestigen dat de sector "sneller en beter" moet veranderen.

"Het rapport bevat, naast een aantal verbeteringen, ook onmiskenbaar kritiek. Natuurlijk zagen we liever andere uitkomsten", aldus NBA-voorzitter Pieter Jongstra. Hij benadrukt dat er wel verschillen bestaan in het tempo van de veranderingen en de resultaten van de verschillende kantoren.

Cultuur

"Het gaat er nu om dat die veranderingen over de hele linie worden verankerd en hun vruchten gaan afwerpen", meent Jongstra. "Daarnaast is een wezenlijke verandering van cultuur wat mij betreft de grote uitdaging waar we de komende jaren voor staan." Hij zegt er vertrouwen in te hebben dat accountantskantoren verdere wijzigingen kunnen doorvoeren.

Volgens de NBA zijn er in de afgelopen jaren in de sector al belangrijke veranderingen doorgevoerd. Zo zijn er raden van commissarissen met externe leden aangesteld, is het beloningsbeleid aangepast en hebben alle accountants een beroepseed afgelegd.

Lees meer over:
Tip de redactie