'Reguleer diensten als Uber en Airbnb voordat ze monopolie krijgen'

Deelplatformen zoals Uber of Airbnb moeten tijdig gereguleerd worden, zodat ze geen monopolie krijgen. Gebeurt dat namelijk niet, dan komen banen in de reguliere economie waar de deelplatformen mee concurreren onder druk te staan of leiden de platformen tot overlast.

Dat stelt het Rathenau Instituut in het woensdag verschenen rapport Eerlijk Delen.

De deeleconomie heeft ook positieve effecten, zoals innovatie binnen sectoren. Die effecten moeten gestimuleerd worden, maar daarbij moeten de publieke belangen als consumentenbescherming, privacy en openbare orde niet uit het oog worden verloren.

Overlast

Door een dienst zoals Airbnb worden in grote steden huizen aan de woningmarkt onttrokken om continu via de dienst te worden verhuurd en ontstaat er overlast voor buurtbewoners.

En een dienst zoals Snappcar, waarbij mensen hun auto verhuren op momenten dat ze hem niet gebruiken, kan juist in binnensteden tot een oplossing voor parkeerproblemen leiden.

Belasting

Een specifiek probleem is ook de belasting van de inkomsten die mensen genereren via de deelplatformen. Die zijn nu nog moeilijk te controleren en het is vaak onduidelijk vanaf welk bedrag de inkomsten moeten worden opgegeven. 

Ook leiden sommige deelplatformen tot de toename van zzp'ers en worden sociale premies en belastingen niet altijd afgedragen.

Schaalgrootte

Deelplatformen hebben de neiging uit te groeien tot monopolist, doordat ze hun functie beter kunnen uitoefenen naarmate meer mensen zich aansluiten. "Juist die snelle ontwikkeling in schaalgrootte zet druk op bestaande publieke waarden", stellen de onderzoekers. 

Deelplatformen hoeven doorgaans ook niet aan dezelfde regels te voldoen als andere bedrijven in de sector. Daardoor kunnen de prijzen laag blijven, maar ontstaat ook oneerlijke concurrentie.

Juridische status

Om deelplatformen te kunnen reguleren, zou de overheid de juridische status van de platformen duidelijker moeten maken, staat in het rapport. Een derde partij zou aangesteld kunnen worden om toezicht te houden.

En de beoordelingen op een platform zouden moeten kunnen worden meegenomen naar andere platformen. Verder moet ervoor worden gezorgd dat ook sociaal zwakkeren kunnen profiteren van de deeleconomie.

Verviervoudiging

Het aantal Nederlanders dat gebruikmaakt van deelplatformen, maar ook klusplatformen zoals Helpling en tweedehands-platformen zoals Marktplaats, is in drie jaar tijd verviervoudigd, aldus het instituut.

In 2016 maakte bijna een kwart van de bevolking gebruik van dergelijke platformen. In 2013 was dit nog 6 procent.

Lees meer over:
Tip de redactie