De Nederlandse economie en de overheidsfinanciën staan er een stuk beter voor dan enkele maanden geleden nog werd gedacht. Het kabinet Rutte-II sluit zijn regeerperiode volgend jaar zonder tekort af, terwijl de economie weer terugkomt op het peil van voor de financiële crisis in 2008.

Dat voorspelt het Centraal Planbureau (CPB) in de dinsdag gepresenteerde decemberraming.

In de raming voorzien de rekenmeesters van het kabinet een economische groei van 2,1 procent in 2017. Daarmee zou de vooruitgang even sterk zijn als dit jaar, na een plus van 2 procent vorig jaar. Drie maanden geleden werd voor 2016 en 2017 nog een terugval tot 1,7 procent voorspeld.

Belastingmeevallers

Onlangs bleek al dat de aanhoudende economische groei voor aanzienlijke belastingmeevallers zorgt, waardoor het overheidstekort dit jaar kleiner is dan eerder gedacht. Het CPB verwacht dat die ontwikkeling doorzet, waardoor de uitgaven en inkomsten van de Staat volgend jaar voor het eerst in negen jaar in evenwicht zijn.

De robuuste groei zorgt er bovendien voor dat de economie weer even groot is als in 2008, gerekend per hoofd van de bevolking. Ook de werkgelegenheid keert eindelijk weer terug op het niveau van voor de crisis, na de volgens het CPB ''uitzonderlijk lange'' herstelperiode.

De werkloosheid daalt volgend jaar verder, maar blijft met 5,3 procent hoger dan voor de dubbele recessie. In 2008 was de werkloosheid 4 procent.

Koopkracht

De groei wordt volgend jaar aangejaagd door consumenten, die profiteren van de loonsverhogingen van de afgelopen twee jaar. De koopkracht loopt daarbij verder op, hoewel de vooruitgang met 0,7 procent aanzienlijk kleiner is dan de plus van bijna 3 procent die dit jaar werd geboekt.

Positieve ontwikkelingen op de woningmarkt stimuleren de consumptie ook. Consumenten geven meer uit aan inrichting en verhuizing, maar ook de stijgende huizenprijs en daarbij horende positieve vermogensontwikkeling drijven de consumptie op.  Naast consumptie en investeringen in woningen dragen ook de bedrijfsinvesteringen, overheidsbestedingen en uitvoer positief bij aan de economische groei.  

Brexit

Het CPB wijst er ondanks de zonnige prognoses op dat de economische en politieke situatie in de EU onzeker blijft. De gevolgen van de Brexit lijken daarbij vooralsnog echter mee te vallen. Nederland houdt volgend jaar last van de zwakke groei van de wereldhandel, maar weet zijn aandeel op de internationale markt naar verwachting wel te vergroten.

De staatsschuld neemt verder af en komt volgens de nieuwe ramingen in 2017 voor het eerst sinds 2010 onder het Europees vastgestelde maximum van 60 procent van het bruto binnenlands product (bbp).

Politieke reacties

Voor minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) zijn de verder aantrekkende economie en de verbeterde overheidsfinanciën een opsteker, maar dat betekent niet dat de overheid volgend jaar meer kan uitgeven.

"We hebben een open en kwetsbare economie. Zodra we weer een crisis krijgen, knalt de begroting in de rode cijfers. We hebben er deze keer negen jaar over gedaan om de financiën op orde te brengen. We hebben dus geen geld over", zegt Dijsselbloem in een reactie tegen NU.nl.

Een lastenverlaging via belastingen ligt dus niet voor de hand. Dijsselbloem pleit wel voor "verstandige investeringen" met overheids- en privaat geld, zodat de Nederlandse economie ook de komende jaren met ruim 2 procent kan groeien.

Minister Henk Kamp van Economische Zaken is niet verrast door de positieve economische vooruitzichten die het CPB schetst  "De seinen van de Nederlandse economie staan al een tijd op groen. Deze positieve vooruitzichten van het CPB liggen dan ook in de lijn der verwachting, aldus Kamp, die de economie verder wil versterken.

Kamp stelt dat de gunstige cijfers aantonen aan dat het loont om in moeilijke tijden inspanningen te leveren om de economische structuur te versterken. "Maar vooral tonen ze de veerkracht van de ondernemers in dit land."

Volgens de minister is het nu zaak om de economie verder duurzaam te versterken. "Dat kan door de energietransitie te versnellen, te investeren in innovatie en maatregelen te nemen die de arbeidsproductiviteit verhogen," zegt Kamp.