In 2015 werd een kwart van de topfuncties bekleed door een vrouw. Dat is te herleiden naar het feit dat vrouwen vaker dan mannen in deeltijd werken.

Dat blijkt uit de dinsdag gepubliceerde Emancipatiemonitor van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in opdracht van het ministerie Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW).

Bij de overheid en in de zorg zitten wel evenveel vrouwen als mannen in het hoge management. Maar het aandeel vrouwen loopt wel achter bij het aandeel vrouwen dat er werkzaam is. Dat geldt vooral voor de sectoren handel, vervoer en horeca en de financiële dienstverlening.

Bij de honderd grootste bedrijven zien de onderzoekers een stijging van het aantal vrouwen in de top tot ongeveer een vijfde. Het percentage is vergeleken met 2013 zowel in de raad van commissarissen als in de raad van bestuur hoger.

Kabinetsbeleid

De stijging is waarschijnlijk te danken aan het initiatief van minister Jet Bussemaker (OCW) en VNO-NCW-voorzitter Hans de Boer om samen te werken met de tweehonderd grootste bedrijven in Nederland om meer vrouwen aan een toppositie te helpen.

Vaak wordt het hoge aandeel parttime banen onder vrouwen aangewezen als oorzaak dat zij vaker buiten de topfuncties vallen. Maar ook vrouwen die voltijd werken zijn minder vaak dan hun mannelijke collega’s een hooggeplaatst .

Ook zijn werkende vrouwen gemiddeld jonger dan mannen en is er minder de ambitie om door te stromen naar hogere functies.

De ambitie bij vrouwen zou ook minder vaak worden opgemerkt binnen een bedrijf. Dat leidt er toe dat de ambitie afneemt als er geen steun is vanuit een organisatie.

Een andere belemmering ligt in het zogenoemde ‘old boys network’. De hoge functies worden veelal door mannen onderling toebedeeld.

Quotum

Als er eind 2019 niet 20 procent vrouwen in de top van bedrijven zit, wordt er een quotum ingesteld. Bussemaker vindt zo’n maatregel vooralsnog een paardenmiddel. Het percentage vrouwen in de top moet via streefcijfers, zelfregulering en overleg met bedrijven worden behaald.

Overigens heeft het kabinet een Europese richtlijn om een minimum aantal vrouwen in raden van commissarissen te krijgen, afgewezen.

De Emancipatiemonitor verschijnt eens in de twee jaar. Er wordt met de meest actuele gegevens gekeken naar de (on)gelijkheid van vrouwen en mannen op verschillende terreinen.