Starbucks moet een belastingvoordeel van minimaal 20 miljoen euro terugbetalen dat de Nederlandse Belastingdienst gunde aan de Amerikaanse koffieketen.

Dat meldt eurocommissaris Margrethe Vestager van Mededinging woensdag.

De keten kreeg sinds 2009 naar schatting tussen de 20 miljoen en 30 miljoen euro aan voordeel van de Belastingdienst, hetgeen door Brussel betiteld wordt als ongeoorlofde staatssteun. Nederland krijgt geen boete opgelegd. De Belastingdienst moet aan de hand van cijfers bepalen hoe hoog het bedrag precies wordt.

"Alle ondernemingen, groot en klein, multinationals en andere, moeten billijk belastingen betalen", aldus Vestager. Zij bevestigt daarmee berichten die al sinds vorige week rondgaan.

Royalty's

Starbucks kreeg van de Belastingdienst de goedkeuring om de royalty's voor het recept voor het roosteren van koffiebonen naar een brievenbusfirma in Engeland over te maken. Brussel betitelde deze royalty's als "zeer hoog".

Die royalty's, die bijna net zo hoog waren als de winst die de koffieketen in Nederland maakte, mocht Starbucks aftrekken van de winst, waardoor het bedrijf jarenlang bijna geen belasting hoefde te betalen. Brussel vindt dat een "kunstmatige verlaging'' en spreekt van "ten onrechte schuiven met winsten''. 

"Fiscale afspraken die de belastingdruk van een onderneming kunstmatig laag houden, stroken niet met de EU-staatssteunregels. Ze zijn onwettig", aldus Vestager. Door het terugvorderen van het voordeel, wordt het bedrijf op dezelfde manier behandeld als ondere ondernemingen in vergelijkbare situaties. 

Vestigingsklimaat

Het kabinet laat bij monde van staatssecretaris Eric Wiebes van Financiën weten verbaasd te zijn over het besluit van de Europese Commissie dat er sprake is van staatssteun aan de Amerikaanse koffieketen. De uitspraak roept volgens het kabinet veel vragen op en het vereist "nauwgezette bestudering".

Omdat het kabinet van mening is dat "de geldende internationale standaarden zijn toegepast", gaat het kabinet de kritiek eerst analyseren, voor het overgaat tot vervolgstappen.

In 2014 liet Wiebes aan de Tweede Kamer weten dat de afspraken die met de koffieketen waren gemaakt, aansluiten "bij de kaders die dit kabinet hanteert bij zijn streven naar het creëren van een aantrekkelijk vestigingsklimaat".

Fiat

Ook de afspraken tussen autofabrikant Fiat en Luxemburg stroken niet met de Europese regels. De commissie beveelt ook Luxemburg aan om minimaal 20 miljoen euro aan onbetaalde belasting te verhalen op Fiat. 

Andere afspraken

Het oordeel past binnen de campagne van de Europese Commissie tegen belastingfraude en belastingontwijking. Zo begon de commissie in 2014 ook met een onderzoek naar afspraken die zijn gemaakt met Amazon in Luxemburg en Apple in Ierland. Het resultaat hiervan wordt op een later moment bekend gemaakt. 

De commissie wil voorkomen dat bedrijven door speciale afspraken minder belasting betalen dan ze zouden doen als de belastingregels op normale wijze zouden worden toegepast.