De lastenverlichting van 5 miljard euro die het kabinet voor 2016 wil doorvoeren, is een gemiste kans als dit niet gepaard gaat met een herziening van het belastingstelsel.

Dat zegt Klaas Knot, president van De Nederlandsche Bank (DNB), woensdag.   

"De Nederlandsche Bank had graag gezien dat het belastingstelsel wat grondiger was herzien en vooral om het groeivriendelijker te maken. Een stelsel waarmee de structuur van de Nederlandse economie wordt versterkt", zegt Knot.

Voor zo'n herziening is geld nodig om ongewenste inkomenseffecten weg te poetsen. Het ministerie van Financiën berekende dat hier 3 tot 5 miljard euro per jaar voor nodig is.

Knot: "Als je een lastenverlichting geeft zonder een herziening van het belastingstelsel door te voeren, laat je een mogelijkheid voorbij gaan om de structuur van de Nederlandse economie te versterken. Je weet niet hoe vaak dit soort mogelijkheden zich de komende jaren voordoen."

Stabiliteit

Knot presenteerde woensdag de halfjaarlijkse rapportage van DNB over de financiële stabiliteit van Nederland. Daarbij wijst hij met name op risico's buiten Nederland. "Hoe verder van huis, hoe minder rooskleurig het beeld is", zegt Knot.

In Europa gaat het volgens hem de goede kant op in deze "turbulente omgeving" en ook in Nederland draagt de binnenlandse vraag steeds meer bij aan de duurzaamheid van het economisch herstel. Knot: "Na zeven magere jaren, is de Nederlandse economie in een hogere versnelling terechtgekomen." 

Dat geldt niet voor alle bevolkingsgroepen. Zo heeft nog altijd 60 procent van de huizenbezitters tussen de dertig en veertig jaar, te maken met een woning die onder water staat, waarschuwt Knot. Daarbij is de hypotheekschuld hoger dan de waarde van de woning.

Knot pleit er daarom voor om de financiële buffers van consumenten en banken te versterken om zo eventuele schokken op te kunnen vangen.

Buiten Europa

Buiten de grenzen van Europa, en daardoor ook steeds verder buiten de invloedsfeer van Nederland, zijn er ontwikkelingen waar DNB zich zorgen over maakt. 

Knot somt op: de toegenomen onzekerheid over het Amerikaanse monetaire waarbij de centrale bank al dan niet de rente binnenkort gaat verhogen, de tegenvallende groeiverwachtingen van opkomende economieën zoals in China en de heropleving van de Europese schuldencrisis die niet kan worden uitgesloten.

"Ik kan niet uitsluiten dat de onrust op financiële markten aanhoudt of zelfs verder zou kunnen toenemen", zegt Knot.

Correctie

De recente onrust op de financiële markten volgt op een lange periode waarin het betrekkelijk rustig was, schrijft DNB. De koersdalingen van de afgelopen weken is daarom een "correctie van deze situatie".

Het ruime monetaire beleid van centrale banken, waarin veel geld in de economie wordt gepompt en leningen tegen historisch lage rentes wordt uitgeleend aan banken, heeft de onrust op financiële markten weliswaar weggenomen, maar er hebben zich in die situatie ook onderhuidse spanningen opgebouwd.

"Beleggers nemen meer risico in hun zoektocht naar rendement op financiële markten. Daardoor zijn er risico's ontstaan op nieuwe zeepbellen", aldus Knot.