NS-top wist van fraude volgens toezichthouder

De top van zowel NS als dochterbedrijf Abellio Nederland wist van het gesjoemel van het spoorbedrijf rond de aanbesteding van het openbaar vervoer in Limburg.   

Dat schrijft de Autoriteit Consument & Markt (ACM) in een woensdag gepubliceerd rapport.

De toezichthouder benadrukt dat dit niet het werk was van een individuele NS-medewerker en evenmin een op zichzelf staand incident vormt.

''De bestuurlijke top van zowel Abellio Nederland als NS bleek op de hoogte van de concurrentiegevoelige informatie van Arriva en Veolia, ondanks dat dit op de hoorzitting door de vertegenwoordigers van NS expliciet meerdere keren is ontkend'', staat in het rapport.

De ACM oordeelde in maart al dat de NS zich bij de aanbesteding in Limburg niet aan de regels heeft gehouden. De NS probeerde de publicatie van het rapport lang tegen te houden, maar heeft de procedure hierover bij de rechter ingetrokken.

Achterstand 

''NS heeft haar concurrent Veolia in aanloop naar de aanbesteding van het openbaar vervoer in Limburg bewust op achterstand gezet'', zegt ACM-bestuurslid Henk Don. ''Het gedrag van NS heeft het concurrentieproces gefrustreerd. Dat gaat ten koste van de reiziger en de belastingbetaler.''

Aanvankelijk werd het openbaar vervoer in Limburg ook gegund aan Abellio. Maar de provincie kwam daarop terug toen bleek dat Abellio het spel niet eerlijk had gespeeld. Dinsdag werd de gunning door de provincie uiteindelijk toegewezen aan Arriva, een andere concurrent van NS.

Machtsmisbruik 

In het rapport laat de ACM zich nog niet uit over machtsmisbruik of mogelijke andere overtredingen van de NS. Het onderzoek daarnaar is nog niet afgerond. Vorige week nog zijn in dat kader bedrijfsbezoeken afgelegd bij NS en de regionale dochterbedrijven Qbuzz en Abellio. De toezichthouder beslist daarom later over het opleggen van eventuele boetes.

Het onderzoek was opgezet omdat Veolia klaagde dat de NS servicebalies niet wilde delen en te hoge prijzen vroeg voor bijvoorbeeld het gebruik van kaartautomaten, chippalen en pauzelokalen. Later bleek dat NS ook concurrentiegevoelige informatie van Veolia doorspeelde aan haar dochteronderneming Abellio, die ook aan de aanbesteding meedeed.

Reactie NS

NS laat weten de fouten ten zeerste te betreuren en heeft naar aanleiding van het rapport actie ondernomen. Zo komen er extra controlemechanismen en "een intensief cultuurprogramma om de naleving van interne procedures bij aanbestedingen te bevorderen".

''Het ACM-onderzoek onderstreept temeer het belang om de interne procedures en gedragsregels voor aanbestedingen, en de naleving daarvan, kritisch onder de loep te nemen'', schrijft NS. Daarvoor is inmiddels een externe adviseur aangetrokken. De benodigde veranderingen zullen nog deze zomer worden doorgevoerd.

NS belooft volledig mee te werken aan het vervolgonderzoek dat de marktmeester heeft ingesteld.

Huges

Eerder op de dag liet de FNV weten het vertrouwen in NS-topman Timo Huges op te zeggen, nu de provincie Limburg heeft besloten om het openbaar vervoer daar voor vijftien jaar aan NS-concurrent Arriva te gunnen. 

FNV-bestuurder Huub van den Dungen vindt dat de NS zijn betrouwbaarheid heeft verloren met dit ''fiasco''. Hij ziet Huges niet als de man die dat vertrouwen kan herstellen, bevestigde Van den Dungen woensdag na berichtgeving van de Limburgse kranten. De bond heeft de centrale ondernemingsraad van de NS geadviseerd zich ook tegen Huges te keren.

OR-voorzitter Gerard Wold beraadt zich nog op een stellingname. Daarvoor zal de ondernemingsraad eerst in overleg moeten. ''Als de grootste vakbond van Nederland met een advies komt, moet je dat altijd serieus nemen.''

Klap

Dat de NS de aanbesteding aan de neus voorbij zag gaan, noemt Wold een klap voor het bedrijf. Wat alle consequenties zijn van het mislopen van de opdracht is volgens Wold alleen nog niet helemaal te overzien.

De hele gang van zaken in Limburg krijgt mogelijk nog een staartje voor de NS. De provincie Limburg wil een schadeclaim indienen bij Abellio, werd dinsdag bekend. De NS-dochter kreeg namelijk geheime informatie van een oud-directeur van vervoerder Veolia, de huidige verantwoordelijke voor het Limburgse ov. Het Openbaar Ministerie (OM) liet in april al weten te kijken of er aanknopingspunten zijn voor een strafrechtelijk onderzoek.

De NS stelt in een reactie dat de teleurstelling binnen het bedrijf groot is. ''Het signaal van FNV valt in die zin ook goed te begrijpen'', zegt de spoorvervoerder.

''Collega’s die klaar stonden om treinen te gaan rijden in Limburg hebben allemaal in 2012 een werkgarantie gekregen. De gevolgen voor medewerkers blijven daardoor beperkt. De komende tijd gaan we hierover binnen NS verder in gesprek.''

De vakbonden zijn traditioneel erg goed vertegenwoordigd bij de NS en zijn erg machtig bij het spoorbedrijf.

Lees meer over:
Tip de redactie