De Nederlandse economie was in 2012 groter dan aanvankelijk werd gedacht. Dat kan invloed hebben op de afdracht aan de Europese Unie, dat bedrag is gebaseerd op de omvang van de economie.

Waarom is de economie groter?

Het bruto binnenlands product (bbp) blijkt in 2012 volgens een voorlopige berekening van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en De Nederlandsche Bank (DNB)  0,7 procent groter te zijn dan aanvankelijk werd gedacht.

Het bbp is de optelsom van alle goederen en diensten die in Nederland worden geproduceerd. Met dat cijfer wordt de economische groei of krimp doorgaans weergegeven.

Volgens de nieuwe berekening kromp de economie in 2012 met 1,1 procent ten opzichte van een jaar eerder in plaats van 1,6 procent.

Ieder jaar worden er op basis van de beschikbare informatie en geleverde data over de ontwikkeling van de Nederlandse economie, berekeningen gemaakt van de voorgaande vier jaar. Het bbp in 2011 blijft gelijk, over de jaren 2013 en 2014 wordt momenteel nog onderzoek gedaan.

Omdat het bbp in 2012 hoger uitvalt, heeft dit volgens het CBS ook een direct opwaarts effect op het bbp van 2013 en 2014. Hoe groot dat effect precies is, is nog niet bekend, op 24 juni worden de definitieve cijfers over alle jaren gepubliceerd.

De opwaartse bijtelling over 2012 is volgens het CBS het gevolg van nieuwe informatie over de groot- en detailhandel. Deze bedrijfstak deed het beter dan eerder werd gedacht.

Bruto nationaal inkomen

Ook het bruto nationaal inkomen (bni) valt hoger uit. Het bni is het bbp plus het verschil tussen uit het buitenland ontvangen en aan het buitenland betaalde rentes, dividenden, winsten, lonen, belastingen, subsidies enzovoort (ook wel primaire inkomens genoemd).

Volgens de eerste berekeningen is het bni van Nederland in 2011 en 2012 respectievelijk 1,8 en 1,5 procent hoger dan aanvankelijk werd gedacht.

Deze verhoging komt door aanvullende informatie over geldstromen van en naar het buitenland van multinationals. Het bni van 2012 stijgt naast de herziening van deze geldstromen ook vanwege het hogere bbp in dat jaar.  

"Nederland is een kleine, open economie met een in verhouding grote financiële sector en veel internationale bedrijvigheid. Daardoor is de omvang van deze inkomensstromen tussen Nederland en het buitenland relatief groot", schrijft het CBS.

Daarbij nemen deze geldstromen de laatste jaren flink toe doordat de winststromen van multinationals steeds vaker via Nederland naar het buitenland lopen. Op die manier wordt er door ondernemingen belasting ontweken.

Hoe heeft dit invloed op de EU-afdracht?

Hier zit de crux: de afdracht die Nederland ieder jaar aan de EU betaalt, is sterk gerelateerd aan de omvang van het bni. Europa wil op deze manier dat de sterkste landen, met het hoogste bni, de zwaarste lasten dragen.  

Het gaat dan met name om de wijziging van het Nederlandse bni ten opzichte van andere EU-landen, er wordt namelijk een verdeelsleutel gehanteerd voor de totale afdracht.

Op basis van de huidige bni-aanpassingen in 2011 (1,8 procent) en 2012 (1,5 procent), denkt het kabinet dat er een naheffing van 200 miljoen euro aankomt.

Omdat het CBS verwacht dat het bni in 2013 en 2014 ook hoger uitvalt, lijkt het erop dat Nederland ook over die jaren een naheffing uit Brussel krijgt. Op 24 juni, als de definitieve cijfers worden gepubliceerd, is daar pas zekerheid over.

Dit gaat om een andere naheffing dan die eind 2014 aan Brussel werd betaald. Toen ging het om 642 miljoen euro.