Het steunprogramma van Griekenland wordt met vier maanden verlengd. Dat hebben de ministers van Financiën van de negentien eurolanden (de Eurogroep) vrijdag afgesproken in Brussel.

Dat heeft minister van Financiën en voorzitter van de Eurogroep, Jeroen Dijsselbloem laten weten.

Vrijdag eerder op de avond werd al bekend dat de partijen bij het overleg in Brussel het eens waren geworden over een conceptakkoord. De negentien leden van de Eurogroep moesten daar nog wel mee instemmen, hetgeen uiteindelijk dus is gebeurd.

De vrijdag gesloten deal is een "in principe'' afspraak. Athene moet uiterlijk maandag een lijst aanleveren met hervormingsmaatregelen die de Griekse regering gaat nemen.

De experts van de geldschieters zullen die lijst vervolgens beoordelen, zo maakte EU-commissaris Valdis Dombrovskis bekend. Als de lijst wordt goedgekeurd zullen de landen die parlementaire goedkeuring nodig hebben voor de verlenging, de procedure beginnen. Dat geldt onder meer voor Duitsland en Nederland.

Begrotingstekort

De Griekse minister van Financiën, Yanis Varoufakis, stelt in een reactie dat Griekenland op basis van de vrijdag gemaakte afspraken de doelstelling voor het begrotingsoverschot voor dit jaar mag loslaten. Dit is echter niet bevestigd door de andere partijen die bij het overleg waren betrokken.

De eurolanden en het IMF hadden Griekenland opgedragen het zogeheten primaire overschot op hun begroting (waarin rentelasten niet meetellen) dit jaar te laten toenemen tot 3 procent en in 2016 te laten groeien naar 4,5 procent.

Volgens de Grieken wordt het uiteindelijke doel, een verlaging van de Griekse staatsschuld naar een houdbaar niveau, ook al bereikt met een overschot van 1,5 procent en dus wilde Athene af van die doelstelling. Volgens Varoufakis is Griekenland daar met de vrijdag gesloten overeenkomst in geslaagd.

Varoufakis noemde het bereikte akkoord een "kleine stap in een nieuwe richting". De verlenging biedt tijd "om een nieuwe relatie op te bouwen met Europa en het IMF".

Verdere vooruitgang

De Duitse minister van Financiën, Wolfgang Schäuble, denkt dat de overeenkomst met Griekenland een basis biedt voor verdere vooruitgang. Dat liet Schäuble weten na afloop van de vergadering in Brussel.

Volgens de minister is met de overeenkomst van vrijdag een belangrijke stap gezet. De eurogroep heeft nu de duidelijkheid die was gewenst, aldus Schäuble.

Moeilijkheden

Zonder verlenging van het steunprogramma zou Griekenland snel in financiële moeilijkheden zijn gekomen. Ook met de verlenging van vier maanden zijn de Grieken echter nog niet uit de gevarenzone.

Verlenging van het steunprogramma brengt Griekenland vooral meer tijd. Het huidige programma loopt op 28 februari om middernacht af. Athene kan de extra tijd die met de verlenging is gegeven gebruiken om met de eurolanden afspraken te maken over verdere steun.

De Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis sprak voor de vergadering van vrijdag (nog) de verwachting uit dat het overleg tot een oplossing zou leiden. Hij vertrouwde erop dat de andere achttien eurolanden Griekenland tegemoet zouden komen.

Video: 'Ruimte voor optimisme bij overleg'

Verlenging

Griekenland diende donderdag een verzoek in voor een verlenging van zes maanden. De Grieken slaan daarmee een heel andere toon aan dan eerder deze maand.

Toen sprak de kersverse premier Alexis Tsipras nog over een overbruggingskrediet en nieuwe onderhandelingen over de strenge voorwaarden die de EU en het Internationaal Monetair Fonds stellen.

In het huidige voorstel belooft Griekenland zijn financiële verplichtingen aan alle schuldeisers te respecteren en geen beslissingen te nemen die afgesproken begrotingsdoelstellingen zullen ondermijnen.

Duitsland

Ondanks de mildere toon van de Grieken, wees het Duitse ministerie van Financiën het verzoek op donderdag snel af, omdat de brief "geen gedegen en substantiële oplossing" zou bieden. Het voorstel zou niet stroken met de afgesproken voorwaarden in de Eurogroep.

Op vrijdag werd duidelijk dat Duitsland toch over het Griekse plan wilde praten. De regering ziet het Griekse verzoek voor verlenging als basis voor verdere onderhandelingen. ''Het gaat niet om één land, maar om Europa'', zei de Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble vrijdag in Brussel. ''We moeten elkaar kunnen vertrouwen.''

Afspraken

Donderdag zaten er te veel onduidelijkheden in de brief van de Grieken, meenden de Duitsers. De Duitse regering wil dat Athene zich committeert aan de eerder gemaakte afspraken en die ook nakomt.

Ook staatsecretaris van Financiën Eric Wiebes zei eerder op vrijdag dat Griekenland aan alle voorwaarden uit 2012 moet voldoen, omdat Nederland anders niet zou instemmen. De staatssecretaris vertegenwoordigt Nederland, omdat minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem het overleg voorzit.

Noodleningen

In 2010 kwamen de eurolanden en het IMF overeen dat Griekenland een noodlening van 110 miljard euro zou krijgen. In 2012 werd nog eens een hulppakket van 130 miljard euro toegezegd. 

Maar om in aanmerking te komen voor elke uitbetaling, moest Griekenland zich wel committeren aan strenge bezuinigingen. De trojka van de Europese Commissie, het IMF en de Europese Centrale Bank houden de naleving van die afspraken nauwlettend in de gaten.

Griekenland begint aan charmeoffensief: 'We betalen wel, maar…' | Dit moet u weten over een 'Grexit'

Dossier Griekenland