De genationaliseerde verzekeraar Vivat, voorheen Reaal, komt in handen van de Chinese branchegenoot Anbang. 

Die betaalt 150 miljoen euro voor de aandelen en steekt daarnaast nog een zo'n 1,3 miljard euro in versterking van de balans en aflossing van interne leningen binnen de groep SNS Reaal.

Dat heeft minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën maandag aan de Tweede Kamer laten weten. De verkoopprijs van Vivat is zo laag omdat Anbang eerst flinke gaten in de balans moet repareren. 

De 1,3 miljard euro die Anbang betaalt naast de aandelenovername van 150 miljoen euro, is opgebouwd uit 770 miljoen tot 1 miljard euro voor de herkapitalisatie van Vivat en het aflossen van drie interne leningen van de verzekeraar ter waarde van 552 miljoen euro. 

De overnameprijs ligt ver onder de boekwaarde van 2,4 miljard euro. Daardoor resulteert de verkoop in een fors verlies voor SNS Reaal. Om te voorkomen dat SNS Bank daardoor in de problemen komt, is besloten het bankbedrijf uit de holding te halen en direct onder de Staat te brengen.

Overbruggingskrediet

Dat betekent volgens Dijsselbloem in feite dat de Staat SNS Bank van de holding koopt voor de marktwaarde, die geschat wordt op 2,7 miljard euro. Op dat bedrag wordt een overbruggingskrediet van 1,1 miljard euro dat de overheid eerder verstrekte, in mindering gebracht.

Gezien de impact op de structuur van het bedrijf wordt de publicatie van de jaarcijfers, die gepland stond op 12 maart, tot nader order uitgesteld. 

Polishouders

De verkoop is volgens Dijsselbloem goed nieuws voor de miljoenen polishouders bij Vivat. ''Het bedrijf wordt gered en de Chinese verzekeraarsteken er fors nieuw geld in. Dat betekent dat de vierduizend medewerkers weer een toekomst hebben en de miljoenen polishouders met veel meer zekerheid een eventuele uitkering tegemoet kunnen zien'', aldus Dijsselbloem. In totaal heeft Vivat 6 miljoen polissen in beheer. 

Boekhoudfout 

De minister had bij de verkoop van Vivat wel te maken met een ''grote tegenvaller'' van 700 miljoen euro, als gevolg van een boekhoudfout binnen Reaal van waarschijnlijk eind jaren negentig. Dit lijk uit de kast werd pas duidelijk, ruim nadat Dijsselbloem SNS Reaal in februari 2013 voor 3,7 miljard had genationaliseerd.

Gerard van Olphen, bestuursvoorzitter van SNS Reaal, zegt tegen RTL Z dat dit gat van 700 miljoen euro werd gevonden nadat men begon de bank en verzekeraar te splitsen.

"In die splitsing hebben wij aangetroffen dat een bedrag dat vooral in de jaren 2006-2007 is gegroeid van de solvabiliteit bij de verzekeraar afgetrokken had moeten worden. We hebben vastgesteld dat dat niet is gebeurd",  aldus Van Olphen.

Reaal stond bij de nationalisatie in de boeken voor 2,4 miljard, Financiën schatte het destijds in op 1,1 miljard, maar inmiddels wordt het verkocht voor 150 miljoen. Behalve de tegenvaller van 700 miljoen als gevolg van de fout in de boekhouding, waren er ook nog andere oorzaken - zoals een lage rente - die de waarde van Reaal fors hebben doen dalen.

Onderzoek

Dijsselbloem laat die boekhoudfout nu onderzoeken. Van een boekhoudschandaal wil hij nog niet spreken omdat hij niet weet of er sprake is van opzet. Wel is duidelijk dat het een dure fout was, die in de jaren erna nooit is opgemerkt door de accountants en evenmin door De Nederlandsche Bank (DNB).

Dijsselbloem maakt zich over de toekomst van Vivat geen zorgen. ''Anbang is een grote verzekeraar in China, zeer kapitaalkrachtig en vastbesloten met Reaal verder te gaan. Ze investeren nu tussen de 770 miljoen en 1 miljard euro in het bedrijf.''

De SP wil een debat in de Tweede Kamer met de minister over de verkoop. "Voor de aankoop in 2013 zouden de boeken van SNS grondig zijn onderzocht. Hoe is het dan mogelijk dat deze zaken nu toch weer naar boven komen? De beerput die zich twee jaar geleden openbaarde, blijkt nog groter te zijn dan al gedacht'', zegt SP'er Arnold Merkies.

Partijen

In totaal zijn er 86 partijen aangeschreven voor een overname van Vivat, dat in februari 2013 in staatshanden kwam. Het bedrijf voert onder meer de merken Reaal, Zwitserleven en Route Mobiel. Uiteindelijk ontvingen dertien partijen ook de informatie voor investeerders.

ASR, de verzekeraar die met de nationalisatie van Fortis/ABN Amro in 2008 in overheidshanden kwam, gold lange tijd als een van de belangrijkste gegadigden. Het bedrijf liet evenwel weten dat het geen bod heeft gedaan, hoewel het ministerie van Financiën zegt dat de verzekeraar wel een niet bindend bod heeft gedaan. 

Uiteindelijk kwam ASR tot de conclusie dat er onvoldoende voordelen waren te behalen. Dijsselbloem heeft dat getoetst en was het ermee eens. ''Dit is beter: een nieuwe investeerder met nieuw geld.''

Onzekerheden

De komende periode moeten DNB en de Chinese toezichthouder op de verzekeringssector nog groen licht geven voor de verkoop. Bovendien kan de deal nog worden afgeblazen als de financiële positie van Vivat binnen de eerste zes maanden van dit jaar sterk verslechtert.

"Ondanks deze onzekerheden is dit een mijlpaal in de verkoop van Reaal", aldus Dijsselbloem. De polishouders blijven gewoon klant van verzekeringsgroep Reaal en behouden hun rechten.

"Wij verwelkomen de investering van Anbang in de Nederlandse verzekeringssector. Met deze verkoop zal Vivat een belangrijke rol vervullen bij het verder uitbouwen van de verzekeringsactiviteiten van Anbang in Nederland", zegt SNSReaal-bestuurder Van Olphen.

Anbang zegt zich te verheugen op een langdurige en succesvolle relatie met het bedrijf en haar klanten. "Wij zijn van mening dat Anbang kan profiteren van de voortdurende consolidatie in de Nederlandse verzekeringssector", aldus de organisatie in een verklaring.

Belastingbetaler

Het ministerie van Financiën gaat er nog altijd van uit dat de redding van SNS Reaal de belastingbetaler per saldo geen geld hoeft te kosten.

Na verwerking van de verkoop van Vivat aan het Chinese Anbang heeft de overheid in totaal 6,25 miljard euro geïnvesteerd in de redding van SNS Reaal. Daarbij is de kapitaalsteun die in 2008 werd verstrekt meegerekend, en de kosten die zijn voortgevloeid uit de nationalisatie in 2013 en de daarop volgende opsplitsing.

De totale opbrengsten worden nu geschat op 5,3 miljard euro, al kleeft aan die raming ''grote onzekerheid''. Doordat de Staat de rest van de financiële sector in Nederland in totaal 1 miljard euro heeft laten meebetalen aan de redding van SNS Reaal, zou onder de streep een bedrag van 52 miljoen euro resteren.

Nationalisatie

Als gevolg van de nationalisatie, moest SNS Reaal zijn bank- en verzekeringsactiviteiten opsplitsen van de Europese Commissie. SNS Reaal kwam in diepe problemen na aanhoudende verliezen bij zijn vastgoeddivisie Property Finance.

De vastgoedtak werd al eind 2013 afgesplitst onder de naam Propertize en zal over een periode van tien jaar worden afgewikkeld. Het herstructureringsproces van SNS Reaal is met de voorgenomen verkoop "in de laatste fase", aldus Van Olphen.

Profiel Vivat Verzekeringen | Profiel Anbang | Bonden te spreken over overname Reaal