De rijksambtenaren zitten maandag precies vijftienhonderd dagen zonder cao. ''Dat is een record'', stelt Marco Ouwehand, cao-onderhandelaar bij FNV Overheid spijtig vast.

''Al jaren zitten de rijksambtenaren zonder enige vorm van loonsverhoging'', zegt Ouwehand. ''Dat is uniek, andere overheden, zoals gemeenten en provincies, hebben allang weer normale afspraken kunnen maken.''

De vakbonden zijn dan ook vastbesloten door te gaan met actievoeren. Tot half maart worden op allerlei plekken petities aangeboden voor een ''fatsoenlijke loonsverhoging'', zoals bij het CBS, Rijkswaterstaat en de Belastingdienst. Als dat niet helpt, dan komen er weer stakingsacties en werkonderbrekingen.

De cao Rijk is sinds 1 januari 2011 verlopen. De onderhandelingen voor een nieuwe cao strandden in februari dat jaar nadat er geen afspraken over bezuinigingen en loonontwikkeling konden worden gemaakt. Pas op 14 mei vorig jaar voerden de bonden weer serieus overleg met minister Stef Blok (Rijksdienst), maar dat gesprek verliep volgens de bonden ''teleurstellend''.

Loonsverhoging

Inmiddels heeft de bewindsman laten weten dat er weer geld is voor een loonsverhoging voor ambtenaren, nadat ze jaren op de nullijn hebben gezeten. Hoeveel geld er beschikbaar is om de lonen op te trekken, wilde de minister in januari niet zeggen.

Struikelblok is dat de minister de 0,8 procent loonruimte waar ambtenaren recht op hebben na de versobering van hun pensioenregeling, bij de onderhandelingen over een nieuwe cao wil betrekken. De vakbonden weigeren echter aan de onderhandelingstafel plaats te nemen zolang het extraatje niet wordt uitbetaald.

Ouwehand: ''Dit standpunt verzuurt de verhoudingen. Afgesproken is dat die 0,8 procent naar de salarissen gaat. Als die afspraak uit november niet wordt nagekomen, kunnen we niet beginnen met onderhandelen.''

Kritiek

Het worden sowieso ''ingewikkelde'' onderhandelingen, verwacht Ouwehand. ''Wij eisen voor 2015 nog steeds 3 procent loonsverhoging. En dan is er de vraag; hoe ga je om met de jarenlange nullijn uit het verleden? We gaan graag open het overleg in, maar wel op een normale toon.''

Het openingsvoorstel van Blok is dat zeker niet, stelt Ouwehand. ''Het lijkt meer op een oorlogsverklaring. Die brief met alleen verslechteringen ademt de toon van; wat is personeel toch duur. Dan wals je toch compleet over mensen heen, die al vier jaar op nul zitten.''

Ook vanuit de politiek is er kritiek op de opstelling van de bewindsman. Volgens SP-Kamerlid Paul Ulenbelt gebruikt Blok de extra loonruimte om de ambtenarenbonden te ''chanteren'' bij de cao-besprekingen.