Het plan van de Europese Centrale Bank (ECB) om maar liefst 1.140 miljard euro aan verpakte bedrijfsleningen en staatsobligaties op te kopen is groter dan verwacht, zo stellen analisten. 

"Zelfs mensen die een positieve verwachting hadden, zijn verrast", aldus hoofdeconoom Nick Kounis van ABN Amro tegenover NU.nl. "Het programma is veel groter dan de markt verwacht had. Het gaat om tenminste 1,1 biljoen, maar het kan meer worden. Aan de zijlijn staan en niks doen was geen optie voor de ECB."

Hij verwacht dat een eventueel effect vooral doorwerkt via de daling in de euro. de afgelopen weken daalde de Europese munt al naar recordniveaus en ook donderdag koerst de valuta lager. Verder denkt Kounis dat er op de langere termijn het waarschijnlijk makkelijker wordt om te lenen, vooral in de zuidelijke eurolanden, maar op den duur ook in de rest van de eurozone. 

Een stevig pakket noemt Elmer de Groot, econoom bij Rabobank, het programma. "Het is een regeling met een open einde. Er moet voldaan zijn aan de inflatie, dus ze kunnen eerder, maar ze kunnen ook langer doorgaan. Dit is wel een positief signaal."

Negatieve spiraal

"Wat de glans er wel vanaf haalt, is dat de risico’s voor het grootste deel van de nationale centrale banken komen." De Groot ziet risico’s voor een negatieve spiraal als een land in de problemen komt en de eigen centrale bank de grootste schuldeiser is.

De econoom verwacht verder dat het nog wel even gaat duren voordat de effecten zichtbaar van een mogelijk hogere inflatie en meer economische groei. "Dat zei Draghi net ook. De condities voor groei zijn gecreëerd, maar het blijft aan overheden zelf."

Op korte termijn is het effect van een goedkopere euro zichtbaar. De import wordt duurder. De export wordt goedkoper en Europa is al jaren netto een exporteur.

Overheden 

Carsten Brzeski van ING concludeert dat de ECB al zijn kaarten op tafel heeft gelegd. Het uiteindelijke effect van de maatregelen is volgens hem hoogst onduidelijk. Hij verwacht in dit verband het meeste van de verzwakking van de euro, die de export helpt, en een positief effect op het vertrouwen in de economie.

Volgens Brzeski zijn overheden nu weer aan zet. De mogelijkheden voor de ECB om opnieuw te hulp te schieten zijn volgens hem nu uitgeput.

Geen effect

De maatregelen die de ECB donderdag aankondigde om de economie te stimuleren zullen geen effect hebben. Bovendien tast het opkopen van staatsleningen door de ECB zijn onafhankelijkheid aan. Dit stelt hoogleraar financiële economie Sylvester Eijffinger.

Afgesproken is dat de nationale banken de meeste staatsleningen zullen opkopen, terwijl een risico van 20 procent bij de ECB komt te liggen. Door dit compromis komen eventuele verliezen grotendeels bij de nationale banken te liggen. ''Italiaanse verliezen komen zo ten laste van de Italiaanse centrale bank en worden niet afgewenteld op andere landen'', aldus Eijffinger.

IMF

Christine Lagarde, topvrouw bij het Internationaal Monetair Fonds (IMF), vindt dat de ECB een goed besluti heeft genomen met met de uitbreiding van zijn steunmaatregelen voor de Europese economie. 

Het besluit van de ECB om de komende anderhalf jaar ruim 1100 miljard euro in de economie te pompen, hoofdzakelijk via de aankoop van staatsleningen, zal de kosten voor kredieten verlagen, stelde Lagarde.

Het gevaar dat de eurozone in een langdurige periode van bijzonder lage inflatie verzeild raakt, neemt volgens haar daardoor af. Het is nu van ''essentieel belang'' dat overheden het ruime beleid van de ECB gebruiken om hun economie te versterken, gaf de Française verder aan.

Dit moet u weten over het aanzetten van de geldpers | Discussie kwantitatieve verruiming gaat vooral over Noord vs. Zuid | Geldkraan openzetten is onverantwoord en slecht'