Het prijsniveau in de eurozone is afgelopen december op jaarbasis met 0,2 procent gedaald door de lage olieprijs. 

Dit meldt het Europese statistiekbureau Eurostat woensdag in een voorlopige prognose. Een maand eerder steeg het prijspeil in de eurozone nog met 0,3 procent. Het is voor het eerst sinds 2009 dat het prijsniveau in de eurozone weer daalt. 

De inflatie van -0,2 procent wordt vooral veroorzaakt door dalende energieprijzen, die daalden met 6,3 procent in december. Een maand eerder lag deze daling op 2,3 procent. Ook voedselprijzen droegen bij aan de daling van het prijsniveau. In november stegen de voedselprijzen nog, maar in december bleven ze gelijk. 

Kerninflatie

Het enorme effect van olie is nog zichtbaarder als wordt gekeken naar de inflatie zonder energie- en voedselprijzen, de zogenaamde kerninflatie. Dan valt de stijging van het prijspeil in de eurozone vorige maand juist hoger uit van 0,7 procent in november naar 0,8 procent in december.

Een lage of negatieve inflatie vergroot de kans op deflatie, een periode wanneer prijzen voor langere tijd dalen die schadelijk kan zijn voor de economie. Officieel spreekt men van deflatie zodra de inflatie negatief is, maar dat hoeft niet direct schadelijk voor de economie te zijn.   

Goede deflatie

Han de jong, hoofdeconoom bij ABN Amro, spreekt over goede en slechte deflatie. "De deflatie van december is goede deflatie, die wordt puur veroorzaakt door de lage olieprijs. Het wordt een ander verhaal als de deflatie een gevolg is dat alle prijzen dalen en de economie krimpt waarbij ook de lonen worden verlaagd. Dan kom je in een negatieve spiraal en is er sprake van slechte deflatie", aldus De Jong.

Wanneer je precies van slechte deflatie kunt spreken, hangt er maar net vanaf welke definitie je daarvoor gebruikt, zegt de ABN Amro-econoom.

Een woordvoerster van de Europese Commissie zei woensdag dat Brussel ervan uitgaat dat de inflatie zal aantrekken zodra het herstel van de economie inzet. Zij wees erop dat ''een kortstondige negatieve inflatie iets anders is dan deflatie''.

ECB

Een lage inflatie voert de druk op de Europese Centrale Bank (ECB) op om actie te ondernemen. De centrale bank heeft namelijk als belangrijkste mandaat om de inflatie rond een niveau van maximaal 2 procent te houden.

De ECB heeft al een aantal maatregelen genomen om de lage inflatie te beteugelen. Zo zijn er goedkope leningen voor banken beschikbaar en koopt de Europese toezichthouder verpakte leningen en door onderpand gedekte obligaties op.

Hierdoor moet er meer ruimte op de balansen van banken ontstaan die zo meer (risicodragend) krediet kunnen uitlenen aan bedrijven en consumenten. Doordat er zo meer geld in de economie wordt gepompt, moeten de prijzen harder stijgen.

Een belangrijk middel heeft de ECB nog niet van stal gehaald: het opkopen van staatsobligaties. Daarover bestaat nog veel onenigheid binnen het bestuur van de centrale bank. De noordelijke eurolanden, met name Duitsland, Nederland en Finland, willen dit middel liever niet inzetten. Het zou de noodzaak voor de zuidelijke eurolanden om te bezuinigen afzwakken.

Werkloosheid

Eurostat meldde woensdag ook dat de werkloosheid in de eurozone in november gelijk bleef op 11,5 procent van de beroepsbevolking. In november 2013 zat 11,9 procent zonder werk.

In de gehele Europese Unie was de werkloosheid met 10 procent een fractie lager dan in oktober (10,1 procent). In november 2013 werd nog een werkloosheid van 10,7 procent gemeten.

Naar schatting telde Europa in november ruim 24,4 miljoen werklozen, waarvan bijna 18,4 miljoen in de eurozone. Oostenrijk (4,9 procent) en Duitsland (5 procent) telden het minste aantal inwoners zonder betaalde baan, terwijl Griekenland (25,7 procent) en Spanje (23,9 procent) nog altijd de kroon spanden.

In Nederland bleef de werkloosheid op maandbasis stabiel op 6,5 procent. In november 2013 stond de teller op 6,9 procent. De jeugdwerkloosheid in de EU kwam uit op 21,9 procent. Voor de eurozone was dat 23,7 procent.

Wanneer zet de ECB zijn 'big bazooka' in?De gevaren van deflatie Dit moet u weten over inflatie | Dit moet u weten over de dalende olieprijs | Wat u moet weten over de goedkope euro