De belastingdeal tussen de Amerikaanse koffieketen Starbucks en de Nederlandse fiscus komt neer op staatssteun. Dat heeft de Europese Commissie vrijdag laten weten in een voorlopig oordeel.

Nader onderzoek moet uitwijzen of de afspraken door de beugel kunnen. De commissie heeft daar twijfels over.

Door de belastingdeal verlenen de Nederlandse autoriteiten een voordeel aan Starbucks.

Dat voordeel wordt ieder jaar verkregen en geldt niet voor andere bedrijven, staat in een brief van de commissie aan de Nederlandse autoriteiten.

Daarin wordt Nederland verzocht binnen een maand te reageren en met aanvullende informatie te komen.

Eerlijk

Brussel boog zich sinds juni al intensief over de Nederlandse belastingdeal met Starbucks. De commissie benadrukt dat zij niet het algemene belastingsysteem in twijfel trekt.

Maar het kan niet zo zijn dat lidstaten bedrijven toestaan minder belasting te betalen dan zij zouden moeten doen als de belastingregels eerlijk worden toegepast, aldus de commissie.

De Europese Commissie laakte eerder al belastingdeals tussen Ierland en technologiegigant Apple en van Luxemburg met autofabrikant Fiat.

Tegen Luxemburg loopt nog een tweede onderzoek wegens mogelijke illegale staatssteun aan internetwinkel Amazon.

Vertrouwen

Staatssecretaris Eric Wiebes van Financiën ziet het formele onderzoek van de Europese Commissie met vertrouwen tegemoet. Dat schrijft hij vrijdag aan de Tweede Kamer.

''Ik heb er vertrouwen in dat dit onderzoek uiteindelijk zal uitwijzen dat er geen sprake is van staatssteun'', aldus Wiebes.

Dijsselbloem

Als de Nederlandse belastingafspraken met koffiebrander Starbucks niet kloppen, dan wordt het beleid aangepast. Dat stelde minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën vrijdag in Brussel.

De commissie heeft nog niet geoordeeld en is nog bezig, benadrukt de minister. ''Maar als het zo zou zijn dat Nederland handelt in strijd met de internationale richtlijnen, dan gaan we dat rechtzetten.'' Nederland verwacht het eindoordeel van de commissie over zestien maanden. De minister wil daar niet op vooruitlopen.

De commissie twijfelt of de deals voldoen aan de richtlijnen van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO).

Dijsselbloem pleitte voor meer internationale samenwerking wat betreft de coördinatie en uitwisseling van gegevens. Het laatste wat ook Nederland wil is dat bedrijven net zo lang rondshoppen tot ze geen belasting meer betalen, stelde hij: ''Dat is ook niet in ons belang en in niemands belang.''

Etisch

De OESO-richtlijnen zijn een reeks ethische regels voor internationale ondernemingen (multinationals). Zij moeten zorgen voor ''maatschappelijk verantwoord'' zakendoen, bijvoorbeeld op het gebied van belastingen. De afspraken van de OESO-lidstaten, waaronder Nederland, en enkele andere landen zijn niet juridisch afdwingbaar.

Maar de Europese Commissie in Brussel kan wel stappen ondernemen als zij meent dat bij de schending van de richtlijnen ook Europese regels zijn overtreden. Het kan dan bijvoorbeeld om illegale staatssteun gaan, wat tot oneerlijke concurrentie kan leiden. Na een langdurige procedure kan Brussel eventueel een dwangsom of een boete opleggen.

Video: Aanpassing beleid Starbucks bij misstanden