De Europese Centrale Bank (ECB) heeft de belangrijkste rentetarieven in de eurozone verlaagd en is van plan een opkoopprogramma te starten om obligaties in de financiële markten op te kopen. 

Dit meldt de ECB donderdag. De rente waartegen banken kunnen lenen wordt verlaagd naar 0,05 procent. 

Dit is het laagste niveau dat de ECB ooit heeft gerekend sinds de invoering van de euro. Het vorige laagterecord werd in juni van dit jaar bereikt toen het belangrijkste rentetarief werd verlaagd naar 0,15 procent. 

Naast de renteverlaging start de ECB vanaf oktober ook een opkoopprogramma om obligaties op te kopen in de financiële markten. Dit is een extra maatregel waarmee de bank de inflatie en de economische groei probeert te stuwen. 

Meer informatie over de omvang van het programma wordt later bekendgemaakt. Draghi wilde wel kwijt dat de balans van de ECB wordt vergroot naar een vergelijkbaar formaat als in 2012. Dit impliceert dat er voor enkele honderden miljarden aan leningen opgekocht gaan worden. 

De depositorente, de rente die financiële instellingen vangen als ze geld stallen bij de centrale bank, is verlaagd van -0,10 procent naar -0,20 procent. Dit betekent dat banken een hogere 'boete' moeten betalen om geld te stallen bij de ECB. De rente voor kortlopende leningen werd ook verlaagd met 0,1 procentpunt naar 0,3 procent. 

De beslissingen van de centrale bank waren niet unaniem binnen het bestuur, zo legde Draghi uit zonder te vertellen hoeveel stemmen er voor of tegen waren. Er zou wel een "comfortabele meerderheid" zijn. 

Laag prijsniveau

Het doel van de renteverlagingen is om de dalende inflatie in de eurozone een halt toe te roepen. De eurozone wordt geplaagd door een laag prijsniveau. Eurostat meldde eind vorige week dat de inflatie in de eurozone opnieuw was gedaald van 0,4 procent naar 0,3 procent. Ook was er onlangs voor het eerst sinds 1959 deflatie in Italië.  

In Nederland schommelt de inflatie het hele jaar al rond de 1 procent. Ook in augustus steeg het prijsniveau met 1 procent, zo maakte het CBS donderdag bekend. De ECB heeft als doelstelling om op de middellange termijn de inflatie in de eurozone op 2 procent te houden. 

ECB heeft verwachting voor inflatie voor 2014 naar beneden bijgesteld naar 0,6 procent. Voor 2015 verwacht de centrale bank een toename van het prijsniveau van 1,1 procent. In 2015 ligt dit naar verwachting op 1,4 procent.

Ook de groeiverwachtingen werden verlaagd. Voor dit jaar wordt gerekend op een groei van 0,9 procent, terwijl voor 2015 een plus van 1,6 procent wordt voorspeld. 

Valutahandelaren zijn verrast door de actie van de ECB. De euro daalde donderdag naar het laagste niveau sinds juli 2013. Voor een euro werd donderdagmiddag ongeveer 1,3023 dollar betaald. Voor het rentebesluit kostte een euro nog 1,3140 dollar. De AEX steeg juist naar het hoogste niveau van 2014. 

'Welkome impuls'

Econoom Nick Kounis van ABN Amro gaf aan dat de lagere tarieven van de ECB de waarde van de euro ten opzichte van de dollar verder onder druk zullen zetten.

Dat kan een ''welkome impuls'' geven aan de economische groei en de inflatie, concludeerde hij. De koers van de euro zakte na het rentebesluit donderdagmiddag al tot het laagste peil sinds juli vorig jaar.

Het belangrijkste rentetarief van de ECB is sinds de piek van 4,25 procent in juli 2008 stelselmatig verlaagd, op één verhoging in juli 2011 na. Sinds het tarief in maart 2009 naar 1,5 procent ging, brengt elke verlaging de rente op een nieuw historisch dieptepunt.

Dit moet u weten over inflatie | 'Besluit ECB gering effect op hypotheekrente'

'Veel meer kan de ECB niet doen'