Vrijdag is de overgang naar het internationale bankrekeningnummer IBAN afgerond. Grote problemen worden niet verwacht, maar er staat wel een incidententeam in de hoogste staat van paraatheid.

"Er zal geen sprake zijn van verstoring van het betalingsverkeer", zegt Bernard Juffermans, programmamanager SEPA bij De Nederlandsche Bank, tegen NU.nl.

Hoewel niet elke consument en elk bedrijf er helemaal klaar voor is, is de organisatie dat wel. "We waren er in februari al klaar voor." Maar de Europese Commissie besloot de invoering met een half jaar uit te stellen om de kans op verstoringen te verkleinen.

De enige verstoring waar volgens Juffermans sprake van kan zijn, is dat bedrijven die niet overgestapt zijn naar de Europese betaalstandaard (SEPA) niet kunnen incasseren. Van de 1,2 miljoen bedrijven hebben circa twintigduizend ondernemingen de stap niet gezet.

Bedrijven

Bij veel kleine bedrijven zal dat niet direct tot problemen leiden, maar dat geldt wel voor de bijna tweeduizend ondernemingen die meer dan honderd, duizend of zelfs tienduizend transacties per maand uitvoeren.

"Ze denken dat ze het wel gaan redden. Maar als ze geen plan B hebben, lopen ze het risico op liquiditeitsproblemen", waarschuwt Juffermans.

Hoewel de meeste incasso’s inmiddels goed verlopen, waren er wel wat aanloopproblemen. Vorig jaar september mislukte 8 procent van de incasso’s bij particulieren, momenteel ligt dat percentage op 4 procent. "Normaal ligt dat percentage rond 3 procent."

Storneren

Een van de oorzaken is dat particulieren door de invoering van IBAN ook vooraf een incasso kunnen storneren. "Zij krijgen een melding dat er geïncasseerd gaat worden, daardoor kijken consumenten meer bewust naar hun betalingen."

Daarnaast incasseren banken niet als de klant daardoor rood komt te staan. "Voorheen probeerde een bank gedurende vijf dagen alsnog de incasso af te schrijven. Nu mogen banken de termijn zelf bepalen, waardoor die varieert tussen twee en vijf dagen."

Bekendheid

Volgens De Nederlandsche Bank is 94 procent van de consumenten op de hoogte van de nieuwe rekeningnummers. Voor ouderen en mensen met een verstandelijke beperking is Steffie.nl in het leven geroepen die het principe eenvoudig uitlegt.

"Veel van deze mensen worden al door anderen geholpen met het doen van betalingen. Deze begeleiders kunnen samen met hen het filmpje bekijken", zo verklaart Juffermans de keuze voor een website.

Rekeningnummer

Alle 34 landen gaan vrijdag over op de Europese betaalstandaard. Een aantal van hen heeft ervoor gekozen om zowel het omzetten van rekeningnummers als het accepteren van oude bestanden voorlopig voort te zetten.

Nederland heeft daar niet voor gekozen, omdat het verwarring veroorzaakt waar criminelen op hebben ingespeeld door phishingmails te versturen.

Daarnaast leidde het omzetten naar IBAN in sommige gevallen tot fouten. "Als een rekeningnummer verkeerd werd ingevuld, werd het omgezet in een juiste IBAN met als gevolg dat de betaling werd uitgevoerd. Als IBAN direct wordt ingevoerd, zit daar een controlegetal ingebouwd dat foute betalingen door een tikfout moet voorkomen."

Daarom dringt Juffermans er ook op aan dat Nederlanders elkaar om hun IBAN vragen en niet zelf een rekeningnummer omzetten.

IBAN

Dat moet ook problemen in de toekomst voorkomen als nieuwe banken zelf rekeningnummers mogen uitgeven die deels gelijk kunnen zijn aan oude rekeningnummers. Door de toevoeging van de landencode, het controlegetal en de verkorte naam van de bank ontstaat een uniek rekeningnummer. Zonder deze toevoeging is het voor de bank niet duidelijk naar welke IBAN het geld overgemaakt moet worden.

Er is een uitzondering gemaakt voor goede doelen die een verkort rekeningnummer voor acties gebruiken, zoals giro 555. Als een consument via internetbankieren een bedrag naar een dergelijk rekeningnummer wil overmaken, past de bank tot 1 februari 2016 het nummer automatisch aan naar IBAN.

Het betreft circa 150 goede doelen met in totaal ongeveer 250 rekeningnummers.

Bedrijven mogelijk in problemen door SEPAWat betekent IBAN voor u?