Financieel tussenpersoon Arjan Greeven zag zijn betalingen aan de kasbeheerder van woningcorporatie Vestia, Marcel de Vries, in eerste instantie niet als smeergeld. 

Hij kwam er pas later achter dat zijn werkwijze te boek staat als ambtelijke omkoping, verklaarde Greeven maandag onder ede voor de Parlementaire Enquêtecommissie die de misstanden bij woningcorporaties onderzoekt.

Als tussenpersoon kreeg Greeven van de bank een beloning voor ieder financieel product dat Vestia op zijn advies kocht. Hij vertelde de commissie dat De Vries hem wees op interessante constructies en dat de kasbeheerder dan de helft van de beloning wilde hebben. "Maar ik heb nooit gekeken wat het juridisch betekent", zei Greeven.

"Ik heb gevraagd of dat mocht", zei Greeven over de betalingen die in 2005 begonnen. De kasbeheerder van Vestia stelde hem naar eigen zeggen gerust waarna Greeven in de jaren daarna zo'n 9 tot 10 miljoen euro doorbetaalde.

"Ik vond dat ik hem niet omkocht, omdat hij erom had gevraagd", aldus Greeven. "Maar ik ben me er nu van bewust dat het om ambtelijke omkoping gaat."

Niets fout gedaan

Oud-kasbeheerder Marcel de Vries erkent dat hij geld heeft ontvangen van Greeven. Van strafbare praktijken was volgens De Vries echter geen sprake, verklaarde hij onder ede.

De Vries stelde dat Greeven hem al in 2002 had aangeboden om te betalen. "Hij wil de bal bij mij leggen", zei De Vries, die er samen met Greeven door justitie van wordt verdacht van fraude en omkoping. 

De Vries kon 'rechtvaardigen' dat hij het geld kreeg en erkende dat hij in totaal een bedrag van 10 miljoen euro heeft ontvangen. Toen de stortingen giraal plaatsvonden, wilde De Vries een hoger bedrag van Greeven omdat hij dan belasting zou moeten afdragen. "Ik heb meer dan 5 miljoen belasting betaald", zei de oud-kasbeheerder. 

Juristen moeten volgens hem bepalen of hij verkeerd heeft gehandeld. "Ik blijf erbij dat ik toen niets fout heb gedaan", aldus De Vries. 

Speculatie

De speculatie met risicovolle financiële producten bracht Vestia in 2012 aan de rand van de afgrond. Doordat de rente daalde, leed het concern een verlies van bijna 2 miljard euro aan publiek geld op zogeheten renteswaps. Andere corporaties moesten Vestia redden om te voorkomen dat de corporatie omviel.

''Achteraf denk ik dat we allemaal te weinig kennis hebben gehad van derivaten, behalve de banken'', aldus Greeven. Hij schat dat de banken minstens een half miljard aan Vestia hebben verdiend. Zelf dacht hij dat het een ''prachtig product'' was en meende ''oprecht'' dat hij ''het goed deed voor Vestia''.

Banken organiseerden volgens Greeven interessante uitstapjes voor de contacten in de corporatiewereld: naar de tennistoernooien op Wimbledon en Roland Garros bijvoorbeeld.

De tussenpersoon besloot uiteindelijk in 2010 te stoppen met de doorbetalingen. Uit wroeging besloot Greeven in 2012 de misstanden aan de kaak te stellen. "Ik voelde me niet meer comfortabel, de bedragen werden steeds groter", vertelde Greeven over de financiële transacties. "Ik maakte me zorgen, ook om Vestia. Ik vroeg me af of die betalingen legaal of illegaal waren." 

Gewaagd

Volgens kasbeheerder van Vestia Marcel de Vries was toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Liesbeth Spies (CDA) verantwoordelijk voor het verlies bij de woningcorporatie. Het was immers de minister die in 2012 bepaalde dat het noodlijdende Vestia een deal moest sluiten met banken, zei hij.

De slechte positie van Vestia was een gevaar voor de corporatiesector, waarop het ministerie ingreep. De corporatie werd gedwongen om deals te sluiten met de derivatenbanken en de boel af te kopen om grotere problemen te voorkomen. "Dat was een beslissing van hogerhand", aldus De Vries.  "Niet de beslissing van Vestia. "

De Vries erkende dat achteraf bezien zijn werkwijze 'misschien wat gewaagd' was, maar dat niemand aan de bel trok. De toezichthouders niet, de overheid niet, de banken niet en zijn eigen raad van commissarissen niet. "Die hebben geen vragen gesteld. Als je dat niet doet, mag ik aannemen dat je het begrijpt".

Niet verantwoordelijk

Hij voelt zich dan ook niet verantwoordelijk voor de 2 miljard euro verlies. "Dan moet u bij de minister zijn", hield hij de commissie voor. "Als de minister niet zo snel had afgewikkeld dan hadden we dit verlies niet gehad." 

De Vries stelde ook dat oud-topman Erik Staal de derivatencontracten wel heeft ingezien. Staal zei vorige week de contracten blind te hebben getekend. De voormalige Vestia-baas zei zo veel vertrouwen in De Vries te hebben dat deze carte blanche had gekregen. "Dat vind ik vreemd", reageerde de Vries maandagmiddag. "Volgens mij heeft hij wel alles gelezen." 

Zowel Greeven als De Vries wordt door het Openbaar Ministerie vervolgd voor fraude en omkoping. 

Miljoenen van Vestia-verdachte bevroren