Brancheorganisaties Bovag en BETA bekijken of pomphouders in de grensstreek geleden schade door de accijnsverhoging op de Nederlandse overheid kunnen verhalen.

Bovag is al langere tijd met een team van juristen in gesprek over de mogelijkheden voor zo'n zaak. ''Het Europees recht biedt daar wel degelijk aanknopingspunten voor'', zegt een woordvoerder in een eerste reactie.

Staatssecretaris Eric Wiebes van Financiën maakt woensdag bekend dat het kabinet de accijnsverhoging op brandstoffen niet wil terugdraaien. De teruglopende omzetten van tankstationhouders in de grensregio zijn volgens hem slechts "ten dele" het gevolg van de verhoging begin dit jaar.

Die daling past volgens hem in een "langjarige trend". De daling zou ook "kunnen samenhangen met verschillen in regionale economische ontwikkelingen", zegt Wiebes. 

Teleurstellend

Bovag vindt de constateringen van de bewindsman in zijn brief aan de Tweede Kamer "teleurstellend". "Hij bagatelliseert de situatie aan de grens", vindt de zegsman. "Grenspomphouders kregen het voor het eerst moeilijk toen de accijns begin vorig jaar omhoog ging. Daar kwam de verhoging van dit jaar nog eens bovenop." 

''Staatssecretaris Wiebes kijkt met een Haagse bril naar de werkelijkheid. Hij heeft kennelijk de effecten van de accijnsverhoging in de grensstreek niet gemeten. Daar is wel degelijk sprake van omzetverlies van pomphouders met 30 tot 40 procent", zegt Bovag.

"Dat kan je niet van tafel vegen door te zeggen dat er een meerjarige trend is van teruglopende verkopen.''

Zeer verbaasd

Belangenvereniging Tankstations (BETA) laat aan NU.nl weten "zeer verbaasd" te zijn over de keuze van het kabinet. 
Voorzitter Petra van Stijn benadrukt in een verklaring dat Wiebes had beloofd in zijn evaluatie apart naar de grensstreek te kijken.

"Onze branchecijfers kunnen niet onjuist zijn. Wij gaan er dus vanuit dat Wiebes ook aan het parlement gaat melden dat er serieuze problemen in de grensstreek zijn." 

Voorzitter Van Stijn is "zwaar teleurgsteld" in Wiebes en vindt dat hij een grote groep ondernemers in de kou laat staan. Ze wil dat de nu al geleden schade moet worden gecompenseerd.

Spookstations

Dat volgens Wiebes vooral minder benzine wordt getankt, waarvan de accijns niet is verhoogd, komt doordat "benzine al jaren goedkoper is in Duitsland'", zegt voorzitter Van Stijn, die zelf een benzinestation in Arnhem exploiteert.

"De pomphouders in de grensstreek zullen niet vandaag failliet gaan. Maar zij gaan wel hun personeel ontslaan en de shops sluiten. Dan worden het onbemande spookstations."

Geen trend

"Dit past helemaal niet in een trend", benadrukt een woordvoerder van BETA. "Onze 44 leden aan de grensstreek hebben 30 tot 50 procent minder liters brandstof verkocht ten opzichte van vorig jaar." 

BETA eist een compensatieregeling om de schade voor pompstationhouders aan de grens te vergoeden. "Wij willen twee ton per onderneming", aldus de woordvoerder. "Dat is voor iedereen de gemakkelijkste en meest voor de hand liggende route."

Wiebes zou daarvoor een regeling uit 1997 uit de kast moeten halen, toen benzinestations ook last hadden van een accijnsverhoging. 

Onevenredig

Ondernemersorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland vinden dat het kabinet de accijnsverhoging zo snel mogelijk moet terugdraaien. Volgens de organisaties maken de gepresenteerde cijfers duidelijk dat pomphouders aan de grens "onevenredig hard worden getroffen" door de accijnsverhoging.

Voorzitter Michaël van Straalen van MKB-Nederland noemt de reactie van het kabinet een "boekhoudkundige benadering". Hij vindt het "vreemd en onbevredigend" dat de cijfers van het kabinet "zo sterk afwijken" van de cijfers die brancheorganisaties hebben geleverd.

"Het kabinet geeft daarvoor geen plausibele verklaring. Je zult maar pomphouder in de grensstreek zijn en je omzet sinds januari met 30 tot 40 procent hebben zien teruglopen. Dan verdien je op zijn minst duidelijkheid", vindt Van Straalen.  

Ook noemt Van Straalen het "ronduit teleurstellend" dat er in de rapportage geen aandacht is voor de grenseffecten van accijnsverhogingen op alcoholische dranken.

Onbevredigend

Voorzitter Hans Biesheuvel van Ondernemersvereniging ONL reageert:  "Het is zeer onbevredigend om ondernemers op deze manier in de kou te laten staan. Ik vrees dat een golf aan faillissementen zich nu daadwerkelijk zal voltrekken aan de grens."

"Ondernemers hebben geprobeerd hun zaak open te houden tot aan de evaluatie. Met de brief van vandaag zullen naar verwachting ook veel pomphouders aan de grens hun conclusie trekken."

Rutte

Premier Mark Rutte vindt het "juridisch lastig" om iets voor de pomphouderste doen. Dat zei hijwoensdag tijdens zijn wekelijkse persconferentie na afloop van de ministerraad. 

"Ik realiseer me dat pomphouders in de grensstreek door heel moeilijke tijden gaan", zei Rutte die zelf ook niet staat te "juichen" van de maatregel. Maar het kabinet moet nu eenmaal heel moeilijke maatregelen nemen om de overheidsfinanciën weer op orde te krijgen, aldus de premier. 

Vanuit de oppositie in de Tweede Kamer klinkt inmiddels harde kritiek op het besluit van Wiebes om de accijnsverhoging niet terug te draaien. CDA-leider Sybrand Buma noemt het "volstrekt onbegrijpelijk". Het CDA voerde de afgelopen maanden flink campagne om de accijnzen weer te verlagen.  

Transportsector

De Nederlandse transportsector reageert zeer teleurgesteld op het besluit. Dat heeft brancheorganisatie TLN woensdag gemeld. Ondernemers zouden door hogere dieselprijzen met aanzienlijk hogere kosten kampen. 

Het besluit om de accijnsverhoging in stand te houden is volgens TLN een forse klap voor transportbedrijven, die veelal in financieel zwaar weer verkeren. Doordat ondernemers in het buitenland tanken loopt de overheid bovendien accijnsinkomsten mis.

"Het kabinet snijdt zichzelf lelijk in de vingers en bezorgt de BV Nederland een flinke verliespost", aldus TLN-voorzitter Arthur van Dijk. 

Kabinet houdt vast aan accijnsverhoging | Kabinet onderzoekt terugdraaien accijnsverhoging