De stresstest en het uitgebreide balansonderzoek voor de Europese banken sluiten niet goed op elkaar aan. Beide onderzoeken zijn in juli van dit jaar gereed.

Dat zegt Jan Sijbrand, directeur toezicht van de Nederlandsche Bank (DNB), maandag.

"De ideale situatie is dat je eerst het balansonderzoek afrondt ('AQR' in jargon, red.) en daarna de stresstest uitvoert. Maar dat is nu niet het geval", zegt Sijbrand.

Het was oorspronkelijk de bedoeling van DNB om de stresstest te laten volgen op het balansonderzoek. Het vertrouwen in banken zou daarmee volgens de toezichthouder worden vergroot.

"De AQR helpt om duidelijkheden te verschaffen over eventuele verborgen verliezen op Europese bankbalansen, maar is niet vooruitblikkend", schreef DNB in een rapport over de financiële stabiliteit eind 2013. 

Probleem

Daarom moet de stresstest hierop volgen om "gevoeligheden in toekomstige stressscenario's" bloot te leggen, aldus DNB. Nu worden de stresstests en het balansonderzoek tegelijkertijd uitgevoerd,  

"Daar zit een aansluitprobleem", zegt Sijbrand. "Dat probleem moet worden opgelost, maar ik heb er nog geen antwoord op. Je kijkt naar dezelfde portefeuille, maar doet een andere analyse."

Banken kunnen in theorie vanuit twee verschillende kanten aanbevelingen over hun kapitaalpositie krijgen. Als die aanbevelingen verschillend zijn, heeft de toezichthouder die gaat over het balansonderzoek het laatste woord.

Toezicht

De onderzoeken worden uitgevoerd in aanloop naar het Europese toezicht op de 128 grootste banken in Europa door de Europese Centrale Bank (ECB). Nu zijn de nationale centrale banken nog verantwoordelijk voor het toezicht op de banken in eigen land. 

De ECB neemt op 4 november van dit jaar deze taak over. Dit is een van de drie onderdelen van de bankenunie. Het depositogarantiestelsel, waarbij spaarders tot 100.000 euro gewaarborgd zijn van hun geld, en het afwikkelingsmechanisme, het programma voor banken die dreigen om te vallen, zijn de andere twee.

'Banken hebben ook baat bij Europese bankenunie'