De hypotheeklast van Nederlandse huishoudens moet omlaag door strengere hypotheekeisen en het stimuleren van aflossen. 

Dat stelt de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) in een rapport over Nederland, dat donderdag is gepubliceerd.

Zo wil de OESO dat straks minder dan 100 procent van de woningwaarde kan worden geleend. Momenteel is het kabinet stapsgewijs dit maximum leenbedrag aan het verlagen tot 100 procent.

Ook zou de hypotheekrenteaftrek sneller moeten worden afgebouwd en moet afbetaling worden gestimuleerd om restschulden aan het einde van de hypotheekperiode te voorkomen.

Om banken veerkrachtiger te maken ten opzichte van ontwikkelingen in de huizenmarkt zouden zij hun kapitaal moeten vergroten, bijvoorbeeld door de uitgifte van aandelen.

Een woordvoerder van minister Stef Blok (Wonen) laat in een reactie weten dat er voorlopig geen aanpassingen meer zullen worden gedaan aan de hypotheekregels om onrust op de huizenmarkt te voorkomen.

Pas als de huizenmarkt duurzaam is hersteld kan hier eventueel over gesproken worden, aldus de woordvoerder.

Hervormingen

De OESO stelt verder dat Nederland meer dan ooit structurele hervormingen moet blijven doorvoeren om de groei van de economie te bevorderen.

Hoewel de economie langzaam uit het dal klimt, is de potentiële groei nog altijd twee procentpunt lager dan in 2000. Bovendien hebben Nederlanders nog altijd een enorme hypotheekschuld. Die kan de bankensector in gevaar brengen.

Volgens de OESO mag Nederland daarom niet afwijken van de ingezette hervormingen op het gebied van de huizenmarkt, overheidsfinanciën, de arbeidsmarkt, de pensioenen én de gezondheidszorg.

Openheid

"De openheid van de Nederlandse economie is een bron van kracht. Maar omdat de groei in Europa en de rest van de wereld op zijn best gematigd zal blijven, mag het land er niet op rekenen mee te liften op buitenlands economisch succes", zei OESO-topman Angel Gurria donderdag. "Het is belangrijker dan ooit je binnenlandse beleid kloppend te krijgen."

Volgens de OESO heeft de economische crisis vooral het midden- en kleinbedrijf hard geraakt. Deze bedrijven hebben nog altijd moeite om kredieten bij banken te krijgen.

Daardoor hebben ze moeite om verder te groeien, wat in zijn geheel een gevaar kan opleveren voor de economische groei van Nederland. De OESO pleit daarom voor een systeem waarin deze bedrijven toegang krijgen tot nieuw krediet.

Geslaagd

Minister Henk Kamp (Economische Zaken) stelt dat uit het rapport blijkt dat Nederland "is geslaagd voor het economische examen van de OESO". Wel ziet hij de kritiekpunten met betrekking tot de kredietverlening aan het MKB als een belangrijk signaal.

"Daarom zullen we nog voor de zomer met voorstellen komen die het huidige beleid ter ondersteuning van de kredietverlening aan het MKB versterken", aldus Kamp.

Belasting

De denktank vindt daarnaast dat Nederland meer werk moet maken van het bestrijden van belastingontduiking en -ontwijking. Dat kan bijvoorbeeld door het internationaal makkelijker te maken informatie over belastingen te delen. Daarmee wordt het lastiger geld in het buitenland te stallen, in een poging geld uit de greep van de fiscus te houden.

Positief is de OESO over het Nederlandse innovatiebeleid. Nederland heeft een van de meest geavanceerde kenniseconomieën van Europa. Wel zou Nederland meer kleine bedrijven moeten betrekken in het zogeheten topsectorenbeleid van de Nederlandse economie. Zo zouden bedrijven innovatiever kunnen zijn als ze samenwerken met onderzoeksinstituten.

De OESO publiceert elke twee jaar een rapport waarin de stand van zaken van de Nederlandse economie in kaart wordt gebracht. Op verzoek van de Nederlandse overheid heeft de OESO dit keer ook gekeken naar het Nederlandse innovatie- en kennisbeleid en het Nederlandse regionale beleid.